Każdy, kto ogrzewa dom piecem na paliwa stałe lub raz na jakiś czas rozpala w kominku, staje zimą przed poważnym dylematem – co zrobić z popiołem? W niektórych przypadkach potrafią to być spore ilości niepotrzebnego materiału. Czy podlega on segregacji? Ile kosztuje jego wywóz? A może da się go pozbyć w bardziej ekologiczny sposób?

popiol z kominka
Co zrobić z nadmiarem popiołu?

Czy popiół można wyrzucić do śmieci?

Pierwszym sposobem na pozbycie się popiołu jest potraktowanie go jako odpad, który trzeba wywieźć na wysypisko. Za gospodarkę odpadami odpowiadają w Polsce gminy, dlatego to one decydują o tym, jakiej segregacji podlega pył z pieca. Bardziej zainteresowane sprawnym recyklingiem samorządy stworzyły przepisy, które zabraniają jego mieszania z odpadami komunalnymi. W miejscowościach gdzie obowiązują takie regulacje, mieszkańcy muszą przesypywać zimny popiół do specjalnych worków lub pojemników. Zasobniki są dostarczane wyłącznie w sezonie grzewczym i mają szarą/stalową barwę. Natomiast w miejscach, gdzie nie wprowadzono takich regulacji, pozostałości po opale należy wyrzucać to tzw. odpadów mieszanych. Wadą tego rozwiązania jest mieszanie się popiołu z innymi rodzajami śmieci i utrudnianie pracy sortowni.

Popiół można też zawieźć samemu do wyznaczonego w tym celu miejsca, czyli lokalnych Punktów Selekcyjnego Zbierania Odpadów Komunalnych (popularnych PSZOK-ów).

Zimą najpopularniejszym sposobem wykorzystywania popiołu jest niewątpliwie rozsypywanie go na terenie swojej działki, dzięki czemu śnieg i lód nie będą już tak bardzo śliskie. Należy jednak zachować rozsądek - warto przypomnieć, że rozsypywanie nawet niewielkich ilości pyłu na własną rękę na nieużytkach, łąkach lub poboczach dróg jest niezgodne z prawem i może skutkować otrzymaniem mandatu w wysokości 500 zł.

W przypadku popiołu pochodzącego ze spalania drzewa lub jego naturalnych pochodnych  (brykietu czy pelletu) szkoda po prostu wyrzucać go na wysypiska (i jeszcze za ten wywóz płacić, czasem niemałe pieniądze) skoro można w duchu Zero Waste potraktować go jako wartościowy surowiec. Popiół to doskonały nawóz oraz dobry materiał na wzbogacenie kompostu.

Popiół drzewny jako nawóz

Popiół zalicza się do grupy nawozów organicznych, jak kompost, biohumus czy np. słoma. Zawiera kilka wartościowych dla roślin składników, przede wszystkim wapń, potas oraz fosfor. Jest zasadowy, co oznacza, że jego stosowanie podnosi PH gleby, czyli obniża jej zakwaszenie. Co logiczne, sprzyja porostowi roślin, które lubią podłoże tego typu, a szkodzi kwasolubnym.

Jak zostało już wspomniane, popiół drzewny doskonale nadaje się na nawóz do przydomowego ogródka. Pytanie brzmi – dlaczego tak jest?

Powodów jest kilka. Oto najważniejsze z perspektywy drobnego ogrodnika:

  • jest całkowicie ekologiczny.
  • jest bardzo tani, a właściwie darmowy. Nawet jeśli sami nie mamy kominka ani pieca, w którym pali się drzewem/pelletem/brykietem, to na pewno znajdzie się jakiś znajomy lub sąsiad, który nie ma co zrobić z pozostałym w piecu pyłem.
  • jest najprostszym sposobem na wcielenie w życie elementów zero waste. Zastosowanie popiołu w ogrodzie to zamiana odpadu w coś pożytecznego.

Choć popiół drzewny jest całkowicie bezpieczny jako nawóz czy składnik kompostu, należy ostrożnie podchodzić do wykorzystywania pozostałości po spalaniu węgla, którego nie należy stosować do roślin znajdujących zastosowanie kuchni. Powodem jest obecność w takim popiele pozostałości niebezpiecznych metali ciężkich, np. arsenu. Nie oznacza to, że nie możemy zastosować go np. do trawnika, drzewka iglastego lub bluszczu.

Stosując popiół do wzbogacenia kompostu, należy pamiętać o kilku zasadach. Nie należy mieszać go z dużymi ilościami wyraźnie zasadowych materiałów ani go wapnować. Trzeba za to łączyć popiół z zielonymi resztkami roślin lub nawozami bogatymi w azot. Nie zaszkodzą także wszelkie składniki charakteryzujące się kwaśnym PH, np. pozostałości po drzewach czy krzewach iglastych. Wszystkie elementy powinno się układać naprzemiennie warstwami, tak aby popiół nie stanowił wierzchniej warstwy.

Popiół drzewny można wykorzystać w naszym ogrodzie

Zastosowanie popiołu drzewnego

Nawet najlepszy i najbezpieczniejszy nawóz zaszkodzi w nieodpowiedniej ilości. W przypadku popiołu odpowiednie dawkowanie dla kwaśnej gleby to około 80-90 gramów na 1 m². Jeżeli ziemia ma bardziej zasadowe PH, to można zacząć od 50 gramów na 1 m² i z czasem ewentualnie zwiększyć porcję. Zastosowanie większych ilości pyłu węglowego to także dobry sposób na odkwaszenie gleby, czyli tzw. wapnowanie.

Kiedy zacząć aplikować popiół w swoim ogrodzie? Najlepiej wiosną lub krótko przed jej rozpoczęciem, gdy gleba jest jeszcze sucha i wyjałowiona. Śmiało można sypać go bezpośrednio pod rośliny – wtedy nie tylko je odżywia, ale także zabezpiecza przed częścią szkodników – np. ślimakami.

Pod jakie rośliny można stosować popiół drzewny?

Nawóz organiczny w postaci resztek z kominka świetnie sprawdzi się przy roślinach, którym nie przeszkadza zasadowe PH gleby. Można zastosować go do większości popularnych gatunków ogrodowych. Popiół nada się między innymi pod:

  • drzewa owocowe,
  • maliny,
  • róże,
  • lawendę,
  • pomidory.

Wyjątek stanowią organizmy wymagające kwaśnej gleby, popularnymi przykładami takich gatunków są wrzosy, jagody, borówki, żurawina oraz iglaki takie jak jodła i tuja.