W czasie wzmożonych alarmów antysmogowych i zmieniających się przepisów dotyczących korzystania z tradycyjnych kotłów pojawia się pytanie: jak ogrzewać ekologicznie i tanio? Odpowiedzią są nowoczesne metody, tj. pompy ciepła, kolektory słoneczne czy wentylacja z rekuperacją. Te źródła generują oszczędności, przy czym nie wpływają negatywnie na środowisko naturalne.

Zgodnie z ustaleniami raportu Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii tylko w 2016 roku Polacy z powodu zanieczyszczeń powietrza stracili 440 tys. lat życia. W ostatnich latach koniecznością może być wymiana tradycyjnego ogrzewania na takie, które jest bezpieczne dla środowiska. Chociaż inwestycja w nowoczesne źródła ciepła jest stosunkowo droga, w trakcie użytkowania koszty mogą zwrócić się nawet w ciągu kilku lat. W co warto zainwestować i jak ekologicznie ogrzać swój dom?

Ciepło z gruntu, powietrza czy wody?

Jednym z najpopularniejszych sposobów na ekologiczne ogrzewanie domu jest pompa ciepła. Swoim wyglądem przypomina lodówkę, a jej działanie opiera się na podobnych zasadach jak praca klimatyzatora. Sama pompa nie wytwarza ciepła, lecz pozyskuje je, podnosząc jego temperaturę, a następnie rozprowadzając je po całej instalacji budynku. – W zależności od budowy urządzenia na rynku mamy dostępne modele pozwalające na pozyskiwanie ciepła z trzech różnych źródeł: gruntu, wody i powietrza. Najłatwiejsza w montażu jest powietrzna pompa ciepła. Jednak jej efektywność w znacznej mierze uzależniona jest od warunków atmosferycznych. Przy niższych temperaturach pompa zużywa więcej energii elektrycznej, a podczas mrozów dodatkowo uruchamia się wbudowana w nią grzałka elektryczna. Wodna pompa ciepła potrzebuje natomiast dostępu do zbiornika wodnego, co dla wielu właścicieli domów może być problematyczne, dlatego jednym z najczęściej wybieranych rozwiązań jest gruntowa pompa ciepła. Montuje się ją na głębokości ok. 1,5 metra, a specjalistyczna konstrukcja urządzenia korzysta z energii geotermalnej, która wytwarza się na skutek pochłaniania i magazynowania promieni słonecznych. Dzięki temu w glebie znajduje się nawet do 46% nieograniczonych pokładów ciepła, z których możemy korzystać do woli, nie powodując przy tym żadnych strat dla środowiska – tłumaczy Dawid Kozyra z firmy CentroClima, specjalizującej się w systemach instalacji HVAC. Z pomocą tego urządzenia możliwe jest ogrzanie domu w zimie, ochłodzenie w lecie oraz gwarancja źródła ciepłej wody przez 365 dni w roku. Pomimo wysokich kosztów zakupu i instalacji taki system grzewczy należy do najbardziej przyjaznych środowisku, a sama inwestycja zwraca się średnio w przeciągu 10 lat. Żywotność urządzenia szacuje się na około 20-25 lat.

Kto powinien wybrać kolektory słoneczne?

Energia słoneczna jest nieograniczona, dlatego też na polskich dachach coraz częściej możemy dostrzec charakterystyczne, czarne panele – kolektory słoneczne lub panele fotowoltaiczne. Chociaż ich wygląd jest podobny, mają one zupełnie różne zastosowania oraz zasady działania. Zadaniem paneli fotowoltaicznych jest przetwarzanie promieni słonecznych na energię elektryczną, dzięki czemu możemy zapewnić prąd np. dla pompy ciepła. Kolektory natomiast zamieniają energię na ciepło, którym można dogrzać pomieszczenia lub zapewnić ciepłą wodę użytkową. Urządzenia te mogą działać niezależnie od siebie. W naszych warunkach klimatycznych kolektory słoneczne nie zastąpią w pełni ogrzewania centralnego (niewystarczająca wartość nasłonecznienia, czyli liczby godzin słonecznych), jednak mogą skutecznie wspomagać pracę pompy ciepła. Dzięki temu pompa nie będzie musiała pobierać dodatkowej energii elektrycznej potrzebnej do podgrzania wody. System kolektorów dedykowany jest dla domów wielorodzinnych lub znajdujących się w zabudowie szeregowej, kiedy koszt instalacji rozłożony zostaje na kilku inwestorów. W takim przypadku montaż solarów będzie opłacalny również pod względem zużycia c.w.u. W domkach jednorodzinnych w okresach słonecznych (wiosna, lato) może wystąpić nadprodukcja ciepłej wody. W takiej sytuacji system przyda się np. do podgrzewania wody w basenie. Chociaż sama instalacja wraz z montażem jest stosunkowo droga – ok. 15 tys. zł, koszt może się zwrócić nawet w przeciągu kilku lat, ze względu na to, że kolektory na dalszym etapie użytkowania nie potrzebują żadnej dodatkowej obsługi, poza okresowymi przeglądami instalacji, których cena wynosi od 100 do 200 zł. Serwis kolektorów należy przeprowadzać raz w roku.

Wentylacja z rekuperacją zmniejszy straty ciepła

Zdarza się, że z naszych kratek wentylacyjnych często czuć chłodne podmuchy, dlatego część mieszkańców zatyka je, licząc na zminimalizowanie w ten sposób strat ciepła – co jest błędem. W ten sposób zaburzymy prawidłowy obieg powietrza, co sprawi, że w domu będzie panował zaduch oraz zaczną namnażać się bakterie i grzyby, a domownicy będą skarżyć się na gorsze samopoczucie. Aby uniknąć sytuacji, w której nasz dom będzie „oddychał” nieprawidłowo, warto zastanowić się nad modernizacją wentylacji, która dodatkowo wspomoże ogrzewanie. Dzięki wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła – rekuperatorem, zapewniamy brak nawiewu zimnego powietrza do środka. – Rekuperator umożliwia odbiór ciepła z powietrza wywiewanego, następnie przekazując je do powietrza nawiewanego. Te nowoczesne urządzenia wyposaża się w automatykę, która samodzielnie dostosowuje wydajność całej instalacji do trybu życia domowników. W praktyce pozwala to ograniczyć koszty związane ze zużyciem energii na wentylację. Pracę urządzenia możemy zaprogramować na tryb dzienny oraz nocny, obniżyć jego wydajność w trakcie nieobecności domowników, np. podczas urlopu, czy zmaksymalizować jego aktywność, kiedy w środku przebywa więcej osób – podsumowuje Kozyra. Wentylacja z odzyskiem ciepła dostarcza do środka świeże, przefiltrowane powietrze, usuwając przy tym zużyte. Do dyspozycji mamy także modele chłodzące latem, dlatego rekuperator należy do urządzeń eksploatowanych przez cały rok.

 

Ogrzewanie pochłania od 70 do 80% budżetu miesięcznego właścicieli domów. Chociaż nowoczesne źródła ciepła wymagają nakładów inwestycyjnych, istotny jest fakt, że wielu producentów gwarantuje zwrot kosztów nawet w ciągu kilku lat. Podczas planowanej termoizolacji czy wymiany starych urządzeń na te nowszej generacji, oparte na technologii odnawialnej, warto dowiedzieć się więcej o możliwości dofinansowań projektu z budżetów rządowych w swojej gminie.

 

Dowiedz się więcej