Pompa ciepła w starszym domu bez wymiany grzejników? Sprawdź, od czego to zależy

Czy montaż pompy ciepła w starszym domu oznacza konieczność wymiany wszystkich grzejników i przebudowy instalacji? Niekoniecznie. Nowoczesne wysokotemperaturowe pompy ciepła mogą współpracować z istniejącymi systemami grzewczymi, ale powodzenie modernizacji zależy od kilku istotnych czynników. Wyjaśniamy, co warto sprawdzić przed wymianą źródła ciepła, dlaczego temperatura zasilania ma znaczenie i kiedy dobrym rozwiązaniem może być połączenie pompy ciepła z dotychczasowym kotłem.

Czy pompa ciepła może współpracować ze starymi grzejnikami?

W wielu przypadkach tak. O tym, czy pompa ciepła poradzi sobie z istniejącą instalacją, nie decyduje wiek grzejników, ale ich wielkość, temperatura wody potrzebna do ogrzania domu i ilość ciepła, jaką budynek traci.

Ogrzewanie podłogowe oddaje ciepło dużą powierzchnią, dlatego wystarcza mu woda o temperaturze ok. 30–35°C. Grzejniki mają mniejszą powierzchnię, więc zwykle potrzebują cieplejszej wody. Instalacje w starszych domach projektowano często pod znacznie wyższe temperatury, typowe dla dawnych kotłów. Nie oznacza to jednak, że te same grzejniki nadal potrzebują tak gorącej wody. Jeśli dom został docieplony lub wymieniono w nim okna, zapotrzebowanie na ciepło spadło, a istniejące grzejniki mogą skutecznie ogrzewać pomieszczenia przy niższej temperaturze zasilania.

Jak temperatura zasilania pompy ciepła wpływa na zużycie prądu i koszty ogrzewania?

Im cieplejszą wodę musi przygotować pompa ciepła, tym więcej energii elektrycznej zużywa na wytworzenie tej samej ilości ciepła. Dobrze pokazują to dane techniczne. Dla modelu Alezio M MAX R290 4 MR deklarowany sezonowy współczynnik efektywności SCOP wynosi 5,34 przy temperaturze zasilania 35°C i 3,99 przy 55°C. Oznacza to, że w określonych warunkach obliczeniowych z każdej kilowatogodziny pobranej energii elektrycznej pompa dostarcza średnio w sezonie odpowiednio 5,34 lub 3,99 kWh ciepła. Im niższa wymagana temperatura zasilania, tym efektywniej może pracować urządzenie. Rzeczywiste wyniki zależą jednak od warunków w danym budynku.

Dlatego przed modernizacją warto sprawdzić, przy jak niskiej temperaturze zasilania dom da się skutecznie ogrzać. Niekiedy wystarczy wymienić pojedyncze grzejniki w pomieszczeniach o największych stratach ciepła.

Tam, gdzie instalacja wymaga wyższych parametrów, rozwiązaniem mogą być wysokotemperaturowe pompy ciepła. Przykładem jest nowa Alezio M MAX R290 marki De Dietrich, która może osiągać temperaturę zasilania do 75°C. Osiągalna temperatura zależy od warunków na zewnątrz, a urządzenie – jak każda pompa ciepła – pracuje najefektywniej przy niższych parametrach.

„Maksymalna temperatura zasilania to ważny parametr, ale nie powinna być głównym kryterium wyboru pompy ciepła. W modernizowanym domu kluczowe jest ustalenie, jakiej temperatury naprawdę potrzebuje instalacja. Zdarza się, że po dociepleniu budynku istniejące grzejniki dobrze pracują przy znacznie niższych parametrach niż wcześniej” – mówi Monika Ciesiołkiewicz, Junior Product Manager w BDR Thermea Poland.

Co sprawdzić przed montażem pompy ciepła w starszym domu?

Przed rozmową o konkretnym urządzeniu warto przyjrzeć się czterem kwestiom:

●  Zapotrzebowanie budynku na ciepło i stan izolacji. Moc pompy dobiera się do strat ciepła budynku, a nie do jego metrażu. Najlepiej oprzeć się na obliczeniach lub audycie energetycznym. Jeśli planowane jest docieplenie, warto przeprowadzić je przed doborem urządzenia.

● Temperatura zasilania potrzebna grzejnikom. Instalator oszacuje ją na podstawie wielkości grzejników i strat ciepła pomieszczeń. Pomocna jest też obserwacja obecnej instalacji: przy jakiej temperaturze wody z kotła w domu jest ciepło w mroźne dni.

●  Stan instalacji centralnego ogrzewania. Szlam i zanieczyszczenia utrudniają przepływ i mogą szkodzić nowemu urządzeniu, dlatego przed podłączeniem pompy instalator powinien ocenić jej stan i w razie potrzeby przeprowadzić odpowiednie czyszczenie lub płukanie. Niektóre urządzenia, w tym Alezio M MAX R290, mają w standardzie filtr magnetyczny.

●  Miejsce montażu. Jednostka zewnętrzna potrzebuje odpowiedniego miejsca przy budynku, a wewnętrzna – przestrzeni w pomieszczeniu technicznym, które dziś często zajmuje kocioł.

Dobrze dobrana pompa ciepła odpowiada rzeczywistym potrzebom budynku, a nie tylko jego powierzchni.

Czy pompa ciepła może współpracować z istniejącym kotłem gazowym?

Nie zawsze. W niektórych domach pompa ciepła może współpracować z istniejącym kotłem gazowym w układzie hybrydowym. W takim układzie pompa ciepła i kocioł współpracują ze sobą, a automatyka dobiera sposób ich pracy do aktualnych warunków i zapotrzebowania na ciepło. Kocioł może wspomagać pompę ciepła m.in. podczas największych mrozów.

Taki układ wymaga wspólnego sterowania obu urządzeń i właściwego doboru. Alezio M MAX R290 w wersji z modułem MID-M/H umożliwia podłączenie istniejącego kotła i odpowiednie sterowanie współpracą obu źródeł ciepła. Takie rozwiązanie pozwala rozłożyć modernizację w czasie i zachować sprawne źródło ciepła.

Ogrzewanie, chłodzenie i zdalne sterowanie – co oferuje nowoczesna pompa ciepła?

Pompa ciepła pracuje automatycznie i dostosowuje działanie do temperatury zewnętrznej oraz ustawień domowników. Alezio M MAX R290 ma w standardzie funkcję chłodzenia przez odwrócenie obiegu, którą można wykorzystać w odpowiednio przystosowanej instalacji, np. z ogrzewaniem podłogowym, po zapewnieniu wymaganych zabezpieczeń przed kondensacją. Zdalne sterowanie umożliwia aplikacja De Dietrich współpracująca z termostatem Smart TC° lub z nowym regulatorem pokojowym SMART CDI (również w wersji bezprzewodowej).

Moduł wewnętrzny ma też wbudowany zasobnik buforowy 40 l. W odpowiednio dobranym systemie może to oznaczać mniej osobnych urządzeń w pomieszczeniu technicznym.

Od czego zacząć modernizację ogrzewania?

Właściwie przeprowadzona modernizacja nie musi oznaczać wymiany całej instalacji grzewczej. Kluczowe jest ustalenie, jakiej temperatury zasilania potrzebuje budynek i czy istniejące grzejniki zapewnią odpowiednią ilość ciepła. Dopiero na tej podstawie warto wybierać pompę ciepła i zakres niezbędnych prac.