Na początku sierpnia 2001 r. do Fundacji Ochrony Warstwy Ozonowej PROZON dotarła informacja o wykryciu przemytu freonu HCFC-22 (R-22). Ten jeden z dwóch najbardziej popularnych w Polsce czynników chłodniczych sprowadzany przez firmę z Kędzierzyna-Koźla bez wymaganego zezwolenia Ministra Gospodarki. Fakt ten wyszedł na jaw podczas cyklu kontrolengo, koordynowanego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, przeprowadzonyego w pierwszym półroczu br.

W zarządzeniu pokontrolnym Opolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zobowiązał w/w firmę do natychmiastowego zaprzestania sprzedaży czynnika R-22. Ponadto skierowano wniosek do prokuratury o wszczęcie postępowania karnego przeciwko szefowi wspominanej spółki.
Przypomnijmy, że 2 marca br. Sejm RP uchwalił ustawę o postępowaniu z substancjami zubażającymi warstwę ozonową (Dz. U. Nr 52 poz. 537), do których zaliczane są m.in. czynniki chłodnicze CFC i HCFC, potocznie zwane freonami. Aż szesnastomiesięczne vacatio legis powinno wystarczyć wszystkim zainteresowanym chłodnictwem i klimatyzacją na dogłębne zapoznanie się z tym aktem prawnym i przygotowanie się do przestrzegania tych postanowień. Ustawa wchodzi bowiem w życie 1 lipca 2002 r.
Pod rządami powyższej ustwy, przemyt czynników chłodniczych grupy HCFC może być karany nawet karą pozbawienia wolności do 2 lat. Dodatkowo, sprowadzenie tych substancji bez wymaganych urzędowych zezwoleń podlegać będzie karze pieniężnej wymierzanej przez wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska. Za każdy kilogram przemyconego freonu, nieuczciwy przedsiębiorca będzie musiał zapłacić karę wynoszącą około 400 zł. Dla porównania, aktualna rynkowa cena 1 kg HCFC-22 (R-22) u firm legalnie sprowadzających ten czynnik chłodniczy waha się przeciętnie od 15 do 17 zł netto.
Na rynku chłodniczym nie rzadko słyszy się o ofertach "firm-krzaków", proponujących freony po cenach nawet o połowę niższych niż u legalnych dytrybutorów. Niestety trudno jest z tymi fimrmami nawiązać bardziej trwały kontakt, gdyż przeważnie w swej działalności wykorzystują one telefony komórkowe, których numery nader często się zmieniają, zaś ludzie, którzy coś wiedzieli o takich ofertach - nabierają wody w usta. Co ciekawe, przemyt freonów nie jest tylko polskim problemem. W Stanach Zjednoczonych związki CFC i HCFC, są - obok narkotyków - jednym z najczęściej przemycanych towarów.
Michał Dobrzyński