XXXIX Międzynarodowy Kongres Ogrzewania, Chłodnictwa i Klimatyzacji - SPOJRZENIE W PRZYSZŁOŚĆ Belgrad, 3-5 grudnia 2008 roku - Sergiy FILIN, Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie


Była to druga tegoroczna konferencja poświęcona setnej rocznicy
Międzynarodowego Instytutu Chłodnictwa (MICH) i prowadzona
pod jego auspicjami. Wybór Belgradu nie był przypadkowy,
gdyż w 2008 roku serbskie społeczeństwo obchodzi
140-tą rocznicę Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Serbii.
Jednocześnie w targami, Kongres o tej samej tematyce odbył
się w słynnym Sava-centrum targowo-hotelowym kompleksie
wybudowanym w 1977 roku, tzn. jeszcze w czasach rządów
prezydenta I.B. Tito, i przeznaczonym do organizowania
Kongresów Krajów Niezaangażowanych. Sava-centrum,
to 3300 m2 wewnętrznej i 29 000 m2 zewnętrznej powierzchni
targowej, a ponadto 15 sal konferencyjnych, mieszczących
ogółem 7000 osób i wyposażonych w najnowocześniejszy
sprzęt audiowizualny, w tym dla synchronicznego tłumaczenia
na 6 języków. Przypomnijmy, że w tym centrum odbył się
fi nał Eurowizji w roku 2008.
Oprócz MICH, współorganizatorami Kongresu były: Ministerstwo
Nauki i Rozwoju Technologicznego Serbii, Amerykańskie
Stowarzyszenie Inżynierów Ogrzewnictwa, Chłodnictwa
i Klimatyzacji (ASHRAE), Federacja Europejskich
Asocjacji z Ogrzewania i Klimatyzacji (REHVA) oraz Serbska
Izba Inżynierska. Na Kongresie obecny był m. innymi
Dyrektor MICH, Mr Didier Coulomb.
Podczas obrad przedstawiono ponad 60 referatów, w tym
33 zagranicznych. Chłodnictwo na Kongresie było reprezentowane
stosunkowo słabo, bowiem dominowały referaty
z zakresu klimatyzacji, pomp ciepła i termorenowacji budynków
mieszkalnych. Ze względu na stosunkowo ciepły klimat,
wspomniana termorenowacja na szeroka skalę w Serbii
znajduje się w poczatkowej fazie stosowania. Szczegółowej
analizie poddano gospodarkę energetyczną Serbii. Zwrócono
uwagę na to, że obecnie w kraju utrzymuje się najniższa
w regionie cena energii elektrycznej dla indywidualnych odbiorców.
Stanowi ona 5,96 eurocentów za 1 kWh, gdy średnio
w Unii Europejskiej wynosi ona 14,16 eurocentów. W dużym
stopniu w efekcie tego Serbia posiada największe wśród
swoich sąsiadów zużycie energii elektrycznej na potrzeby gospodarstw
domowych, siegające aż 14,19 TWh/rok, a w przeliczeniu
na 1 mln jednostek instalowanego sprzętu jest to 1,89
TWh/rok. Około 25% tego zużycia przypada na trzy podstawowe
sprzęty AGD: chłodziarkę, zamrażarkę i pralkę. Chłodziarkę
w domu posiada 99% serbskich rodzin, pralkę – 95%,
a zamrażarkę – 94%. Udział sprzętu o wieku ponad 12 lat wynosi:
wśród zamrażarek i pralek ponad 50%, wśród chłodziarek
– ponad 40%.
Kilkokrotnie podczas obrad padała teza o konieczności
rezygnacji z miejskich systemów centralnego ogrzewania na
korzyść indywidualnych systemów ogrzewania pojedynczych
budynków lub małych dzielnic, a także stosowania systemów
mieszanych o większej sprawności. W przypadku klimatyzacji
mamy do czynienia z odwrotną relacją, bowiem zastosowanie
centralnego systemu klimatyzacji budynku zapewnia
duże oszczędności energetyczne w porównaniu z klimatyzatorami
indywidualnymi. Liczni architekci i budowlańcy obecni
na sali obrad podkreślali i ilustrowali to prezentowanymi na
slajdach przykładami dowodząc, że indywidualne klimatyzatory
typu split szpecą wizerunek współczesnych budowli, że
należy budować wyłącznie tzw. inteligentne budynki mieszkalne
z centralnymi systemami klimatyzacyjnymi. Ten problem
był poruszany w wielu referatach, w tym w dwóch prezentowanych
przez prezesa AVOK, prof. Jurija Tabunshchikova
z Rosji, a dotyczących systemów klimatyzacji nowych
moskiewskich drapaczy chmur.
Znaczna ilość referatów była poświęcona analizie stopnia
przygotowania Serbii do przejścia na normy unijne.
Na uwagę zasługuje wystąpienie prof. Petera Novaka ze
Słowenii, stanowiące przegląd współczesnych, sorpcyjnych
systemów chłodzenia (na twardych sorbentach), z których
część powstała przy współpracy fi rm słoweńskich i niemieckich.
Zaprezentowano nowe opracowania ochładzaczy i chillerów
sorpcyjnych, w tym z wykorzystaniem energii słonecznej,
które osiągają współczynnik efektywności energetycznej
na poziomie 0,55…0,7 a zatem o ponad 20% wyższy niż ich
odpowiedniki adsorpcyjne.
Polska na Kongresie była reprezentowana referatem autorów
z Politechniki Szczecińskiej (1 stycznia 2009 roku w efekcie
połączenia Politechniki z Akademią Rolniczą powstał Zachodniopomorski
Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie).
Referat dotyczył wyników porównawczych badań eksperymentalnych
handlowych witryn chłodniczych ze sprężarkowym
i termoelektrycznym sposobem chłodzenia.
W ramach Kongresu wiodący fachowcy z Wielkiej Brytanii,
Danii i Serbii prowadzili szkolenia dla studentów, doktorantów
i młodych naukowców oraz inżynierów z całej Serbii.
W ostatnim dniu Kongresu jego uczestnikom pokazano
20-minutowy fi lm przygotowany z okazji jubileuszu MICH,
dyskutowano realizowane przez Stowarzyszenia ASHRAE
programy regionalne, ukierunkowane na podniesienie efektywności
energetycznej systemów i urządzeń. W podsumowaniu
obrad Kongresu, głos zabrali: prezes ASHRAE - Bill
Harrison i prezes REHVA - Fransis Allard.
Należy podkreślić bardzo sprawną organizację Kongresu,
co niewątpliwie było zasługą jego kuratora, profesora Branislava
Todoroviča
z Wydziału Budowy Maszyn Uniwersytetu
w Belgradzie.
Materiały Kongresu wydano w języku serbskim, natomiast
wersja angielska jest rozpowszechnia na płycie CD.
Oprócz tradycyjnych upominków i licznych materiałów
o charakterze reklamowym, uczestnicy Kongresu otrzymali
od organizatorów miłe niespodzianki. Są to dwie książki:
pięknie zilustrowana historia MICH i rozwoju techniki chłodniczej
pt.: „100 years at the service of the development of refrigeration
and its applications” oraz prawdziwy rarytas – specjalnie
przedrukowana jedna z pierwszych w świecie książek
z chłodnictwa autorstwa serbskiego profesora J.M.Stanojeviča
„Industry of Refrigeration” (pierwsze wydanie w roku
1909).
Teraz kilka słów na temat równolegle odbywających się
targów. Oprócz sporej liczby uczestników (85 fi rm), innej rewelacji
targi nie zrobili. Przeważnie były to niewielkie firmy
serbskie, wśród których przeważali producenci i dystrybutorzy
materiałów budowlanych i izolacyjnych oraz systemów
klimatyzacji. Obecnie chłodnictwo serbskie prawie się
nie rozwija. Kiedyś znane w Europie jugosłowiańskie firmy
chłodnicze, takie jak Gorenje czy LTH, teraz należą do Słowenii. Jednakże pewne powody do satysfakcji Serbowie mają,
przykładowo fi rma Euro Heat z Kragujevaca prezentowała
płytowe wymienniki ciepła całkowicie własnej konstrukcji.
Mimo towarzyszącej Kongresowi deszczowej pogody,
Belgrad sprawił spore i to pozytywne wrażenie. To urocze
miasto, które ma swój styl i swój niepowtarzalny koloryt.
I swoje unikatowe w Europie blizny, a są to ślady NATOwskich
bombardowań z 1999 roku w samym centrum miasta.
Władze Belgradu celowo pozostawiły kilka takich miejsc jako
przypomnienie, że coś takiego nigdy nie powinno się powtórzyć.
Powstrzymam się od dalszych komentarzy, natomiast
mieszkańcy miasta, którzy przeżyli ten koszmar, a z którymi
udało się porozmawiać, mają niewątpliwie dużo więcej do powiedzenia
na ten temat.
Artykuł z Technika Chłodnicza i Klimatyzacyjna nr 1/2009