Obliczenie ilości powietrza wentylacyjnego nawiewanego i usuwanego z pomieszczeń można dokonać w oparciu o wiele kryteriów (obciążenie cieplne i wilgotnościowe, minimum powietrza świeżego, obciążenie przykrymi zapachami oraz szkodliwymi substancjami). Specyfika niektórych wentylowanych pomieszczeń wymaga jednak często obliczeń wielokryterialnych (należy wówczas dokonać wyboru najbardziej niekorzystnego przypadku) oraz specjalnego wykonania poszczególnych podzespołów urządzenia. Przykładem takich pomieszczeń mogą być: akumulatorownie, laboratoria, pomieszczenia natrysku farb, garbarnie, farbiarnie, garaże, parkingi, itp, wymagające urządzeń w wersji kwasoodpornej, przeciwwybuchowej lub odpornej na bardzo wysokie temperatury.

Wentylatory przeciwwybuchowe DELTAFAN

Wentylatory przeciwwybuchowe DELTAFAN
W szerokiej gamie wentylatorów osiowych oferowanych przez firmę DELTAFAN znajdziemy również wentylatory w wykonaniu specjalnym - przeciwwybuchowym.

Rys. 1. Charakterystyki zależności przyrostu ciśnienia statycznego, cisnienia dynamicznego, sprawności oraz zapotrzebowania mocy na wale silnika elektrycznego w funkcji wydajności dla przeciwwybuchowego wentylatora kanałowego typu 560/3-6/30/400/H/Ex10
Wentylatory w wersji przeciwwybuchowej przeznaczone są do wentylacji pomieszczeń, w których istnieje prawdopodobieństwo pojawienia się atmosfer wybuchowych powstałych w wyniku istnienia mieszanin powietrza z gazami, parami i mgłami szkodliwych substancji emitowanych w pomieszczeniu.
Wentylatory są produkowane według takich samych schematów aerodynamicznych jak standardowy typoszereg z zachowaniem warunków bezpieczeństwa przeciwwybuchowego (przy konstrukcji wentylatorów zastosowano dodatkowe środki zapewniające zwiększone bezpieczeństwo wobec możliwości powstania nadmiernej temperatury, występowania łuków i iskier zarówno wewnątrz silnika jak i na elementach zewnętrznych w czasie normalnej pracy). Są to m.in.: wirnik i obudowa wykonane z materiałów o rezystancji powierzchniowej poniżej 1 GΩ oraz o wagowej zawartości pierwiastków aluminium i magnezu poniżej wartości dopuszczalnych podanych w normie PN-EN 13463-1, silnik budowy wzmocnionej o stopniu ochrony IP 56, odpowiednie pary materiałów, wymagana szczelina wlotowa, itp.
Wykonanie przeciwwybuchowe obejmuje trzy typy urządzeń o następujących cechach charakterystycznych:
Wentylatory ścienne to urządzenia w krótkiej obudowie przeznaczone do montażu w ścianie. Zakres średnic od 355 do 630 [mm]. Strumień objętościowy przetłaczanego powietrza 2440 ÷ 15300 [m3/h]. Głównym zadaniem wentylatorów tego typu jest odprowadzenie prawdopodobnie mogących wystąpić mieszanin wybuchowych z wentylowanego pomieszczenia. Standardowe położenie silnika w wentylatorze osiowym z napędem bezpośrednim - A (wg normy PN-92/M-43011 Wentylatory. Podział i terminologia)
Wentylatory kanałowe to urządzenia przystosowane do współpracy z wyciągową instalacją kanałową. Zakres średnic od 315 do 560 [mm]. Strumień objętościowy przetłaczanego powietrza 2660 ÷ 13200 [m³/h]. Długa obudowa kanału wykonanego z blachy stalowej umożliwia w sposób prosty i szybki podłączenie do instalacji. Wymiary kołnierzy okrągłych zgodne są z normą PN-ISO 13351:1999
Wentylatory przeciwbieżne - to wentylatory wykonane z takich samych materiałów co wentylatory kanałowe, różnicę stanowi dłuższa obudowa wentylatora, w której umieszczone są połączone szeregowo dwa wirniki, każdy z własnym silnikiem napędowym i obracające się względem siebie przeciwbieżnie. Szeregowe połączenie wentylatorów w układzie przeciwbieżnym pozwala na uzyskanie wysokiego przyrostu ciśnienia przy wysokiej sprawności energetycznej w odniesieniu do jednostopniowych wentylatorów o takich samych parametrach pracy. Wentylatory tego typu są więc odpowiednie do rozległych instalacji wymagających dużego sprężu dyspozycyjnego. Przeciwbieżne wentylatory osiowe są konstruowane i dostarczane na indywidualne zamówienie klienta po określeniu i zadeklarowaniu wymaganych parametrów pracy (wydajność, spiętrzenie, moc silnika napędowego, wymagany poziom głośności, wymiary konstrukcyjne, itp.).
Wszystkie wymienione wentylatory zostały oznaczone symbolem II 2G EEx e II T3 lub T4, co implikuje ich zastosowanie do konkretnych aplikacji. Wentylatory, zgodnie z oznaczeniem spełniają wymagania stawiane urządzeniom grupy eksplozyjnej II , kategorii 2, posiadają silnik budowy wzmocnionej oraz przeznaczone są do transportu mieszanin powietrza z gazami, parami i mgłami (G).

Rys. 2. Przeciwwybuchowy wentylator osiowy w wykonaniu kanałowym typu 560/KAN/3-6/30/400/H/Ex z napędem bezpośrednim. Wirnik trójłopatkowy o kącie nachylenia łopatek 30o
W przypadku stopnia ochrony przed zapłonem silnika „e” - osłona wzmocniona”, niebezpieczeństwo wybuchu określane jest poprzez klasę temperaturową. Klasa temperaturowa definiuje maksymalną temperaturę powierzchni urządzenia, która powinna zawsze być niższa od temperatury zapłonu mieszanki gazowej w której jest ono używane. W przypadku wentylatorów firmy DELTAFAN maksymalna temperatura powierzchni podczas normalnej pracy nie przekracza temperatury 135 lub 200ºC. Urządzenia należące do klas wyższych (np. T4 z maksymalną temp. = 135ºC) dopuszczone są również do klas niższych (np. T3 lub T2 o maksymalnej temp. powierzchni odpowiednio 200 i 300ºC).
Bardzo ważnym elementem na który również powinno się zwrócić uwagę podczas doboru wentylatora jest kwestia doboru optymalnego punktu pracy oraz właściwego wyłącznika ochronnego silnika. W celu prawidłowej i bezawaryjnej pracy należy zapobiec pracy wentylatora w niestabilnym obszarze charakterystyki aerodynamicznej (np. obszarze pompażu), zaś czas tE podany w dokumentacji techniczno-ruchowej powinien decydować o wyborze wyłącznika ochronnego silnika. Wyłącznik musi zagwarantować odłączenie silnika od napięcia zasilającego w czasie krótszym od określonego dla niego czasu tE przy prądzie równym prądowi rozruchowemu silnika.
Wentylatory zostały przebadane i posiadają certyfikat zgodności z Dyrektywą 94/9/EC (normy zharmonizowane PN-EN 50014:2004, PN-EN 50019:2000, PN-EN 13463-1:2003), wystawiony przez akredytowany przez PCA ośrodek badań i certyfikacji.

Bartłomiej Adamski DELTAFAN