VAV i CAV to nowoczesne automatyki sterowania strumieniem powietrza. VAV jest systemem klimatyzacji pomieszczeń ze zmienną ilością powietrza nawiewanego i wywiewanego. CAV to system, który dostarcza do pomieszczenia powietrze nawiewane ze stałą wydajnością.

VAV kontra CAV-nowoczesne sterowanie strumieniem powietrza.

Układ VAV wentyluje pomieszczenia, w których aktualnie jest zapotrzebowanie na powietrze. CAV służy do wentylacji wszystkich pomieszczeń-niezależnie czy występuje zapotrzebowanie na powietrze czy nie. Pierwszy z nich jest coraz częściej stosowany w nowych realizacji. Dzięki niemu będzie można osiągnąć jeszcze większą oszczędność energii oraz zminimalizować koszty eksploatacji.

Działanie urządzeń wentylacyjnych w trybie VAV ma związek z popytem na powietrze w określonych przez nas pomieszczeniach – dostarczana jest taka ilość powietrza, jaka w konkretnym momencie jest nam niezbędna, co zmniejsza koszty użytkowania i przedłuża prężność jednostki poprzez oczyszczanie filtrów. System VAV redukuje pobór energii, a co za tym idzie, także wydatki związane z eksploatacją, zapewniając jednocześnie właściwy dobór parametrów powietrza w pokojach. Liczne doświadczenia udowodniły, że ograniczenia związane z redukcją natężenia wentylacji o 30%, zmniejszają również zużycie energii elektrycznej o około 60%.

Istnieją dwa rodzaje kierowania VAV, pierwszy wiąże się z dwiema falami powietrza (doprowadzaną i wywiewaną), drugi zaś sterowany jest pojedynczym strumieniem (jeden zależny jest od czujnika nadrzędnego zwanego „MASTER”, kolejny, dostosowujący się do mocy pierwszego, nosi nazwę „SLAVE”). Technika VAV opiera się na autonomicznym systemie wentylacyjnym, który umożliwia ciągłe monitorowanie czujników ruchu, jakości powietrza i elementów sterowniczych. Od klasycznych układów różni się mniejszymi kosztami i oszczędnością w zużywaniu energii, ciągłym nadzorem wartości przepływu strumieni, i plastycznością systemu. Dlatego też możliwe jest zarówno sterowanie ręczne, cyfrowe, jak i automatyczne.

CAV, czyli stały strumień powietrza

Tryb opierający się na dostarczaniu i wywiewaniu z pomieszczeń wyregulowanej przez odbiorcę ilości powietrza. Odbywa się to bez względu na zmiany procesowe występujące w systemach wentylacyjnych. Miara powietrza w systemie CAV jest niezmienna, nastawiona na odbieranie maksymalnych zysków ciepła, bez względu na to, jakie występuje na nie zapotrzebowanie. W poszczególnych pomieszczeniach mogą pojawić się znaczne rozbieżności w zyskach cieplnych QMAX.

Zestawienie obydwu systemów – VAV i CAV

W układzie VAV wentylacji poddawane są pomieszczenia, w których w danej chwili występuje zapotrzebowanie na określoną ilość powietrza. Jest dużo częściej spotykany w nowych produkcjach, a eksperci wróżą mu jeszcze większą popularność, która będzie wzrastać wraz z biegiem lat i przyczyniać się do oszczędzania energii oraz ograniczania wydatków. Tymczasem w CAV wentyluje się wszystkie pomieszczenia, niezależnie od bieżącego popytu. 

Procesy chłodzenia i różnice w typach chłodzenia         

Do zapobiegania emisji freonów do atmosfery, a co za tym idzie - niszczenia warstwy ozonowej, przyczynia się fakt, że pompy ciepła nie używają freonu. Oprócz ogrzewania w chłodne dni, pompy wykorzystywane są również do ochładzania pomieszczeń podczas letnich upałów. Wyróżniamy dwa typy chłodzenia : pasywne oraz aktywne.

Chłodzenie pasywne charakteryzuje się bezgłośnym działaniem, bezawaryjnością i brakiem zapotrzebowania na energię elektryczną ; może jednak nie być wystarczające w odniesieniu do szybko nagrzewających się elementów. Tryb chłodzenia pasywnego odbiera nadwyżkę ciepła i przekazuje ją do armatury dolnego źródła, bez wykorzystania dodatkowych ruchomych elementów, np. wentylatorów. Umożliwia to redukcję temperatury w pomieszczeniu o kilka stopni, z jednoczesnymi niskimi nakładami finansowymi. Układ jest korzystny także ze względu na możliwość podwyższania stopnia odbudowy dolnego źródła, wskutek czego, po okresie letnim, podłoże ma wyższą temperaturę. Wiąże się to z efektywniejszym działaniem pomp w okresach grzewczych.

Drugim rodzajem chłodzenia jest chłodzenie aktywne. Pozwala na schładzanie pomieszczeń do jeszcze niższych wartości, niż chłodzenie pasywne, które obniża temperaturę zaledwie o kilka stopni. Do chłodzenia wykorzystuje się wentylator, który wymusza ruchy powietrza, tym samym ułatwiając odprowadzanie ciepła z radiatora. Prędkość obrotowa jest regulowana automatycznie, a zasada działania całego systemu prawie w ogóle nie różni się od tej w chłodzeniu pasywnym. Ciepło odprowadzane z pomieszczeń dociera do armatury dolnego źródła i może być wykorzystywane do różnych celów, np. podgrzewania wody basenowej.Korzystamy dzięki temu z obu funkcji procesu – chłodniczej i grzewczej, aczkolwiek pod względem hydraulicznym jest to o wiele bardziej skomplikowana kwestia. Tryb wymaga pośredniego zamiennika ciepła oraz buforu chłodu. Układ chłodzenia aktywnego z pompą ciepła powietrze/woda jest o wiele mniej złożony, ale uniemożliwia działanie w dwóch trybach jednocześnie. 

Źródło: Ventia