Współczesne technologie budowlane dostarczają produkty o wysokiej szczelności. Dotyczy to przenikania do pomieszczeń zarówno hałasu jak i powietrza. O ile ta pierwsza cecha jest jak najbardziej pożądana, to brak dostępu powietrza z zewnątrz może powodować niekorzystne warunki dla użytkowników.

Pomieszczenia bez prawidłowej wentylacji narażone są na:
- wzrost wilgoci, a w efekcie rozwijaj pleśni i grzybów,
- kondensację zanieczyszczeń toksycznych emitowanych przez meble i materiały wykończeniowe,
- niedobór powietrza potrzebnego do spalania paliwa w piecach gazowych, kominkach itp.
Każdy z wyżej wymienionych czynników, nie tylko obniża komfort użytkowania budynku, ale stanowi również bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia a nawet życia mieszkańców.
Systemy wentylacyjne można podzielić na dwie zasadnicze grupy: grawitacyjne i mechaniczne. Klasyfikacja taka wynika ze sposobu wymuszania cyrkulacji powietrza w pomieszczeniach. Różnią się one skutecznością, sprawnością działania oraz kosztami inwestycyjnymi i eksploatacyjnymi.
Wentylacja grawitacyjna jest najczęściej stosowanym rozwiązaniem w budownictwie mieszkaniowym w Polsce. Powietrze dostarczane jest poprzez zamontowane na oknach lub ścianach nawiewniki, a usuwane pionowymi przewodami wentylacyjnymi. Wykorzystuje się tutaj energię potencjalną mas powietrza o różnych temperaturach, czyli tzw. siłę wyporu. Okresowo ruch powietrza może być wspomagany energią kinetyczną wiatru. System ten charakteryzuje się niewielkimi kosztami inwestycyjnymi i minimalnymi eksploatacyjnymi. Niestety jest bardzo zawodny i uzależniony od warunków atmosferycznych - działa tylko w okresie od późnej jesieni do wczesnej wiosny, gdy różnica temperatur w pomieszczeniu i na zewnątrz jest duża. Również wszelkie nieprawidłowości w wykonaniu kanałów zakłócają pracę układu, np. złe wyprowadzenie kominów ponad dach oraz brak odpowiedniej ich izolacji cieplnej.
Wentylacja mechaniczna jest rozwiązaniem, w którym przepływ powietrza wymuszony jest za pomocą wentylatora. W zależności od miejsca usytuowania wentylatora, wentylację mechaniczną możemy podzielić na:
- wyciągową – z wentylatorem służącym do usuwania powietrza z pomieszczeń,
- nawiewną – z wentylatorem odpowiedzialnym za dostarczenie powietrza,
- nawiewno-wyciągową – z wentylatorami mechanicznie dostarczającymi świeże powietrze i jednocześnie usuwającymi zanieczyszczone.
Systemy te charakteryzują się niezawodnością i elastycznością (tzn. przez odpowiedni dobór urządzeń możemy zwiększać lub zmniejszać ilość powietrza wentylacyjnego). Są także niezależne od warunków pogodowych. Zastosowanie tego rodzaju wentylacji wiąże się z poniesieniem kosztów na rozprowadzenie sieci przewodów. W porównaniu z wentylacją grawitacyjną także koszty eksploatacyjne są wyższe (konieczne jest doprowadzenie energii elektrycznej do wentylatorów oraz okresowy przegląd).
Wentylacja higrosterowana aereco
System wentylacji higrosterowanej firmy aereco został opracowany we wczesnych latach osiemdziesiątych. Polega on na dostosowaniu wymiany powietrza w mieszkaniach do aktualnych potrzeb. Wskaźnikiem decydującym o ilości doprowadzonego i usuniętego powietrza jest wilgotność względna panująca w pomieszczeniach. Poziom wilgoci w mieszkaniu jest związany bezpośrednio z liczbą użytkowników oraz z codziennymi pracami w wyniku których, emitowana jest para wodna (pranie, gotowanie, kąpiel).
System umożliwia doprowadzenie powietrza zewnętrznego – do tego celu służą nawiewniki higrosterowane, oraz zapewnia regulacje ilości powietrza usuwanego – za tą część odpowiedzialne są kratki higrosterowane wywiewne lub wyciągowe. Elementy te są wyposażone w czujnik składający się z kilku taśm poliamidowych. Pod wpływem zmieniającej się wilgotności taśma wydłuża się bądź skraca, jednocześnie zmieniając przepustowość nawiewnika lub kratki. W wyniku tego zmienia się ilość powietrza, która może przepłynąć przez element.

Elementy higrosterowane doprowadzające powietrze

Elementami umożliwiającymi skuteczne dostarczenie powietrza do pomieszczeń są nawiewniki higrosterowane. Są to urządzenia wyposażone w wyżej wymieniony czujnik, montowane w stolarce okiennej (nawiewniki okienne) lub w górnej części ściany zewnętrznej (nawiewniki ścienne).
W grupie nawiewników okiennych wyróżnia się dwa typy:
• nawiewniki higrosterowane dwustrumieniowe EMM umożliwiające przepływ strumienia powietrza pionowo i ukośnie,

Nawiewnik higrosterowany EMM
• nawiewniki higrosterowane akustyczne EHA, które oprócz funkcji dostarczenia powietrza, zabezpieczają pomieszczenie przed hałasem z zewnątrz.

Nawiewnik higrosterowany akustyczny EHA
Nawiewniki ścienne można podzielić ze względu na sposób wykonania otworu w ścianie, przez który dostaje się powietrze, na:
• nawiewniki higrosterowane EHT – montowane w otworze okrągłym

Nawiewnik higrosterowany ścienny EHT
• nawiewniki higrosterowane EAH – montowane w otworze prostokątnym.

Elementy higrosterowane odprowadzające powietrze

Najczęściej rolą dostępnych na rynku kratek jest estetyczne zamaskowanie wejścia do kanału wentylacyjnego. Firma aereco oferuje elementy zapewniające, obok wyżej wymienionej funkcji, minimalizację strat energii.
Kratki higrosterowane, podobnie jak nawiewniki, są wyposażone w czujniki reagujące na wilgoć. Dzięki temu kratki dostosowują swoją przepustowość do aktualnych potrzeb. Wraz ze wzrostem wilgoci w pomieszczeniu zwiększa się ilość powietrza, która może przepłynąć przez kratkę. Umożliwia to szybkie usunięcie powietrza z zawilgoconego pomieszczenia. Gdy w danej chwili poziom wilgoci w pomieszczeniu jest na niskim poziomie, kratki redukują ilość usuwanego powietrza do poziomu, niezbędnego z punktu widzenia zasad higieny. W wyniku takiego działania możliwa jest oszczędność energii, która w innym przypadku zostałaby utracona wraz z usuniętym powietrzem.
Firma aereco oferuje następujące typy kratek wentylacyjnych:
GHN – kratka higrosterowana przeznaczona do wentylacji grawitacyjnej,

Kratka wywiewna GHN
BXS – grupa kratek wyciągowych przeznaczonych do wentylacji mechanicznej. Elementy te mogą być wyposażone, obok czujnika wilgotności, w czujnik ruchu lub opóźniacz elektryczny umożliwiający chwilowe, maksymalne otwarcie kratki.

Kratka wyciągowa higrosterowana z czujnikiem ruchu BXS
BXL – kratki wyciągowe do wentylacji mechanicznej. Niektóre modele mogą być wyposażone w opóźniacz elektryczny lub pneumatyczny za pomocą których możemy chwilowo maksymalizować przepływ.

Kratka wyciągowa higrosterowana BXL
TDA – kratki z czujnikami ruchu przeznaczone do pomieszczeń biurowych. Umożliwiają dostosowanie przepływu powietrza do liczby osób w pomieszczeniu.

Kratka wyciągowa z czujnikiem ruchu TDA

Elementy wspomagające usuwanie powietrza

Wentylacja mechaniczna, tzn. taka gdzie przepływ powietrza wymuszany jest przez pracujący wentylator, zapewnia skuteczną wymianę powietrza niezależnie od warunków pogodowych. Firma aereco oferuje kilka typów wentylatorów przeznaczonych zarówno do budynków jedno- jak i wielorodzinnych.
Wentylatory aereco są urządzeniami umożliwiającymi usuwanie powietrza z kilku pomieszczeń jednocześnie. Przystosowane są do ciągłej, niezawodnej pracy. Konstrukcja urządzeń umożliwia współprace z kratkami, higrosterowanym, które regulują wydajność wentylatorów w zależności od aktualnych potrzeb.
W ofercie firmy znajdują się następujące typy wentylatorów:
VPH – wentylator wyciągowy do budynków jednorodzinnych, umożliwiający skuteczne usuwanie powietrza z sześciu pomieszczeń jednocześnie. Zalecany do montażu na poddaszach nieużytkowych, strychach itp.

Wentylator VPH
VAM – wentylator wyciągowy do budynków jednorodzinnych oraz niewielkich biur. Zapewnia wyciąg powietrza z siedmiu pomieszczeń jednocześnie. Charakterystyczną cechą wentylatora jest bardzo cicha praca, dzięki temu można go zainstalować w kuchni, łazience, korytarzu itp.

Wentylator VAM
VEC – grupa wentylatorów przeznaczonych do obsługi dużych budynków mieszkalnych lub biurowych. Instalowane są najczęściej na dachach lub w pomieszczeniach technicznych. Umożliwiają, poprzez sieć przewodów, skuteczną wentylacje nawet kilkunastopiętrowych budynków.
Nowatorskim rozwiązaniem wspomagającym usuwanie powietrza jest niskociśnieniowa nasada kominowa VBP, wprowadzanym przez aereco w 2003 roku.

Niskociśnieniowa nasada wentylacyjna VBP
Nasada VBP jest najważniejszym elementem systemu zwanego wentylacja hybrydową, łączy niskie koszty wentylacji grawitacyjnej, ze skutecznością i niezawodnością wentylacji mechanicznej.
Urządzenie montowane na wylocie kanału wentylacyjnego wytwarza w sposób ciągły niewielkie podciśnienie (porównywalne z wartościami ciśnienia w wentylacji grawitacyjnej) umożliwiając tym samym usuwanie powietrza z pomieszczeń na kilku kondygnacjach niezależnie od pory roku. Ogromną zaletą nasady jest bardzo niskie zużycie energii (na poziomie 9W !). Systemy wentylacyjne, z nasadą VBP mogą wykorzystywać istniejące kanały grawitacyjne, niskociśnieniowe nasady kominowe doskonale sprawdzają się w przypadku modernizacji instalacji wentylacyjnych.

Działanie pełnego systemu wentylacji higrosterowanej

Zastosowanie pełnego systemu wentylacji higrosterowanej (nawiewniki, kratki, wentylatory, nasada) pozwala skutecznie wentylować pomieszczenia, ograniczając jednocześnie straty cieplne wywołane niekontrolowanym przepływem powietrza.
Prawidłowa droga, przepływającego przez mieszkanie, powietrza powinna przebiegać następująco:
• Powietrze dostaje się poprzez nawiewniki higrosterowane zamontowane w pokojach.
• Następnie przepływa przez całe mieszkanie do pomieszczeń z kanałami wentylacyjnymi (najczęściej są to kuchnia, łazienka, WC)
• Ostatecznie zostaje usunięte kanałami wentylacji grawitacyjnej lub siecią przewodów wentylacji mechanicznej. Na wejściach do kanałów zainstalowane są kratki higrosterowane.
Taki kierunek ruchu powietrza zabezpiecza mieszkanie przed rozprzestrzenianiem się nieprzyjemnych zapachów z kuchni lub łazienki.
System higrosterowania umożliwia zmianę i dostosowanie ilości przepływającego powietrza zależnie od wykorzystywania pomieszczeń. Proces ten można pokazać na przykładzie mieszkania składającego się z dwóch sypialni, pokoju dziennego, kuchni, łazienki oraz WC. (Rys. mieszkanie dzień-noc).
W ciągu dnia użytkownicy przebywają w pokoju dziennym wpływając na wzrost wilgoci (człowiek wydziela ok. 40 g/h wilgoci). W wyniku tego czujnik higrosterowany zwiększa przepustowość nawiewnika zamontowanego w tym pomieszczeniu powodując napływ do pokoju dziennego większego strumienia powietrza. W tym samym czasie w pustych sypialniach nawiewniki przepuszczają mniejszą ilość powietrza.

Schemat mieszkania: proces wentylacji w ciągu dnia

Schemat mieszkania: proces wentylacji w ciągu nocy
Odwrotna sytuacja następuje w porze nocnej. W użytkowanych sypialniach wzrost wilgoci powoduje otwarcie nawiewników i dopływ większej ilości powietrza.
Analogiczny proces zachodzi podczas usuwania powietrza. Codzienne czynności wykonywane w kuchni (np. gotowanie) sprawiają, iż kratka higrosterowana jest bardziej otwarta i w związku z tym następuję przepływ większej ilości powietrza do kuchennego kanału wentylacyjnego. W tym samym czasie przymknięta kratka w łazience redukuje strumień usuwanego powietrza do niezbędnego minimum, ograniczając równocześnie straty cieplne.
System wentylacji higrosterowanej aereco jest niezbędnym elementem obecnego budownictwa. Może być stosowany zarówno w nowych inwestycjach, jak i renowacjach. Jest automatyczny, łatwy w instalacji i konserwacji.

inż. Paweł Kuleta
doradca techniczny
aereco wentylacja sp. z o.o.

POLECAMY artykuły:
Wentylacja higrosterowana - geneza, działanie, budowa systemów
Wentylator o podwyższonej izolacyjności akustycznej VAM
Wentylacja hybrydowa – komfort i oszczędność energii

Źródło: ''