Kiedy system wentylacji grawitacyjnej w mieszkaniu nie działa prawidłowo, lokatorzy sięgają po wentylatory mechaniczne. Nie zdają sobie jednak sprawy, że w wielu przypadkach ich montaż jest niezgodny z przepisami.

Problem z wentylacją łazienki w bloku.

Podczas kąpieli wydziela się ok. 1000 g pary wodnej, podczas prysznica zaś – około 1500 g. Ponadto wskutek zaprojektowania w łazience kanałów wentylacji wywiewnej, gromadzi się w niej także zanieczyszczone i wilgotne powietrze z pozostałych pomieszczeń. System wentylacyjny musi zatem usunąć wilgoć, zanim skropli się ona na powierzchniach, ścianach, sufitach, lustrach i meblach. Kumulując się w przegrodach, mogłaby przyczynić się nie tylko do rozwoju pleśni i grzybów, ale trwale uszkodzić konstrukcję budynku.  

 

Wentylator mechaniczny – nie zawsze dobry pomysł

W domach jednorodzinnych inwestorzy mają duże pole do manewru, jednak w przypadku mieszkań w zabudowie wielorodzinnej, szczególnie starszych budynków, przy określaniu sposobów wentylacji należy kierować się specyfiką i wymaganiami istniejących już systemów. „Lokator nie ma dużego wpływu na rodzaj instalacji wentylacyjnej w swoim mieszkaniu. Nie może samodzielnie jej przebudować lub zmienić systemu. To nie jest jasne dla wszystkich użytkowników mieszkań, którzy często montują samodzielnie wentylatory w łazienkach” – mówi Tomasz Trusewicz, dyrektor Stowarzyszenia Polska Wentylacja. 

Przeciętni Kowalscy masowo montują w łazienkach w bloku wentylatory mechaniczne, wywiewne, nie zdając sobie zupełnie sprawy z tego, że postępują wbrew przepisom. Po pierwsze, montaż wentylatorów wyciągowych w kanale wentylacji zbiorczej (a z taką spotkamy się w większości mieszkań w bloku) jest niedozwolone – zanieczyszczone powietrze z jednego mieszkania mogłoby być wtłoczone do lokalu powyżej (praca urządzenia powoduje bowiem wytworzenie się wyższego ciśnienia niż ciśnienie wynikające z ciągu w przewodzie).

Po drugie, należy mieć świadomość, że wentylator ma poprawić proces odprowadzania zużytego, wilgotnego powietrza z pomieszczenia, jednak paradoksalnie może utrudnia swobodny przepływ powietrza w kanale, gdy jest wyłączony (łopatki wentylatora blokują wtedy wejście do kanału). Oznacza, to, że przez większość czasu wentylacja naturalna jest niemożliwa, mechaniczną zaś załącza się jedynie okazjonalnie. „Zabronione jest także montowanie wentylatorów w łazienkach, w których znajdują się wloty do przewodów spalinowych – na przykład z gazowego podgrzewacza wody – ponieważ może dojść do odwrócenia ciągu i zassania spalin do pomieszczenia” – podpowiada ekspert. 

 

Jak usprawnić działanie wentylacji w mieszkaniu?

Wentylacja grawitacyjna niejednokrotnie uznawana jest za system mniej skuteczny niż instalacja mechaniczna. Często błędnie – prawidłowo zaprojektowana poradzi sobie z wymianą powietrza w mieszkaniu. Co możemy jednak zrobić, gdy nie działa z zakładaną skutecznością?  „Lokator może zadbać, żeby wentylacja grawitacyjna działała poprawnie, zapewniając dopływ powietrza zewnętrznego do swojego mieszkania poprzez zamontowanie w oknach lub ścianach nawiewników powietrza oraz przepływ powietrza pomiędzy pomieszczeniami – poprzez wykonanie szczelin miedzy skrzydłami drzwi a posadzką. Szczeliny pod drzwiami powinny mieć około 1 cm wysokości w pokojach i około 2,5 cm w łazience. W łazience szczelinę można zmniejszyć dodają w drzwiach kratkę wentylacyjną. Ponadto należy utrzymywać możliwie wysoką temperaturę w łazience, aby zapewnić różnicę temperatury pomiędzy łazienką a otoczeniem budynku. Konieczne jest również czyszczenie kratki wentylacyjnej, aby powietrze łatwo dostawało się nią do kanału wentylacyjnego” – tłumaczy Tomasz Trusewicz ze Stowarzyszenia Polska Wentylacja. 

 

Modernizacja systemu wentylacyjnego

To oczywiście rozwiązania, które lokator może przedsięwziąć we własnym zakresie. Zarządca budynku powinien zaś sprawdzić, czy wszyscy mieszkańcy zapewnili dopływ powietrza zewnętrznego do lokali. Warto też zamontować nasady kominowe na zakończeniach indywidualnych przewodów wentylacyjnych. Ponadto zarządca budynku lub wspólnota mieszkaniowa mogą podjąć decyzję o zmianie systemu na mechaniczny. Będzie to wymagało zainstalowania wentylatorów wywiewnych w zbiorczych przewodach wentylacyjnych. „Dopuszczalne jest montowanie wentylatorów na przewodach obsługujących tylko jeden typ pomieszczeń – np. łazienki lub kuchnie. Na każdym z takich pionów można zamontować osobny wentylator lub połączyć kilka pionów o tym samym przeznaczeniu i następnie przyłączyć do nich wentylator. Montaż wentylatorów należy połączyć z wymianą kratek wentylacyjnych w lokalach i regulacją całego układu, tak aby dostosować do potrzeby wydajność poszczególnych kratek. Kratki mogą być samoregulujące. Podobnie może być regulowany wentylator dachowy” – podpowiada ekspert. Konieczne jest również doprowadzenie powietrza zewnętrznego, np. za pomocą nawiewników okiennych. 

 

 

Należy mieć na uwadze, że – w sytuacji, gdy wentylacja mechaniczna nie jest zabroniona przez przepisy - montaż wentylatora wyciągowego ma sens jedynie wtedy, gdy zapewniony zostanie właściwy odpływ świeżego powietrza do budynku z zewnątrz (np. przez nawiewniki czy nieszczelności w oknach) oraz przepływ powietrza przez obiekt. Jeśli lokal jest odizolowany od powietrza zewnętrznego (bolączka mieszkań wyposażonych w nowoczesne, szczelne okna i drzwi wejściowe), wentylatory w łazience może pobierać powietrze np. przez kanały wentylacyjne w kuchni.  

 

 

Opracowanie: Redakcja
Autor: Iwona Bortniczuk