Wiele różnych opinii na temat sprężarek typu scroll, jak również moje własne doświadczenia sprowokowały mnie do wyrażenia opinii na ten temat.

Prawda o sprężarkach typu scroll
Z jednej strony możemy usłyszeć,
że sprężarki te mają same zalety i dlatego
zastąpią całkowicie tłokowe
sprężarki hermetyczne i mniejsze
sprężarki półhermetyczne. Z drugiej
natomiast strony możemy się spotkać
z opiniami, że są one przereklamowane
i w wielu przypadkach dane podawane
na ich temat są nieprawdziwe.
Szczególnie w zakresie niskich temperatur
odparowania można usłyszeć
o nich wiele negatywnych opinii, łącznie
z tą, że do instalacji mroźniczych
się nie nadają lub nie osiągają parametrów
podawanych w katalogach.


Na początek proponuję odrobinę
historii. W 1905 r. opatentowano
pierwszy projekt sprężarki spiralnej.
Pod koniec lat siedemdziesiątych powstają
pierwsze modele sprężarek
komercyjnych. W połowie lat osiemdziesiątych
mamy już do czynienia
z wielkoseryjnà produkcją sprężarek
typu scroll przede wszystkim dla klimatyzacji.
Natomiast od ok. 10 lat
sprężarki typu scroll stosuje się również w instalacjach mroźniczych.

Dwie cechy

Można wymienić dwie
podstawowe cechy mechaniczne
sprężarek spiralnych,
które powodują,
że są one uważane jako
lepsze od sprężarek tłokowych.
Jest to podatność
osiowa i promieniowa.
Budowa mechaniczna
sprężarki scroll pozwala
jej przetrwać okresowo
krótkotrwale złe warunki
pracy spowodowane np.
zbyt dużą różnicą ciśnień
(tłoczenia i ssania) lub
zalaniem cieczą.

Podatność osiowa
pozwala odciążyć części mechaniczne (spirale i łożyska) w przypadku zbyt wysokiego
współczynnika ciśnienia (powyżej
20) spowodowanego np. zbyt nisko
ustawionym presostatem niskiego ciśnienia,
zbyt wysoko ustawionym
presostatem wysokiego ciśnienia lub
zabrudzonym zaworem rozprężnym.
W pierwszym kroku odciążenie
spiral umożliwia częściowe wewnętrzne przejście sprężonego gazu
na stronę niskiego ciśnienia. W drugim
kroku dochodzi do odciążenia
uszczelnienia pływającego. Przechodzi
ono do pozycji bliskiej jak w stanie
zatrzymania sprężarki i następuje
całkowite obejście gazu (ze strony
tłocznej na ssącą). Gdy tylko współczynnik ciśnienia jest niższy od 20 to
części mechaniczne wracają do pozycji
jak w trakcie normalnej pracy
sprężarki. Jest to, zatem odwracalny,
mechaniczny system ochrony sprężarki. Nie może być traktowany jako
system regulacji wydajności.

Podatność promieniowa
umożliwia
natomiast dobre dopasowanie ruchomej
spirali do nieruchomej podczas
normalnego trybu pracy. W przypadku
krótkotrwałego zalania cieczą pozwala
ruchomej spirali na rozłączenie
z nieruchomà poprzez przesunięcie
w poziomie. Dzięki temu nie dochodzi
do zniszczenia sprężarki.
W tym miejscu należy wyraźnie
podkreślić, że ww. cechy mechaniczne
sprężarek spiralnych dopuszczają
krótkotrwałą pracę w złych warunkach.
Nie należy natomiast myśleć, że
zabezpieczą nas przed wszystkimi
błędami w źle wykonanej instalacji
chłodniczej. Wbrew niektórym opiniom,
że są one niezniszczalne, sprężarki te można uszkodzić. Pisze o tym
dlatego, że coraz częściej z powodu
małej ilości inwestycji firmy, które do
tej pory zajmowały się instalacjami
wodnymi lub c.o., przystępują do samodzielnego
montażu całego układu
chłodniczego lub tylko samej instalacji
bez wcześniejszego przygotowania
teoretycznego i praktycznego. Wydaje
im się, że firmy chłodnicze mają wygórowane
ceny za swoje usługi. Najbardziej
drastyczny i zarazem trudno
wyobrażalny przypadek, o jakim słyszałem, to wykonanie próby ciśnieniowej
instalacji „freonowej“ przy pomocy
wody. Na szczęście, zmieniły się
już przepisy i od osób projektujących,
montujących i serwisujących instalacje
chłodnicze wymaga się
odpowiednich uprawnień.
Starannie i czysto wykonana
instalacja wraz
z jej osuszeniem jest
w dużej części gwarantem
długoletniej bezawaryjnej
pracy sprężarki. Ważne są
również inne czynniki,
jak prawidłowo poprowadzona
instalacja (szczególnie
po stronie ssącej),
dobrze dobrane średnice
rurociągów, właściwe nastawy
na presostatach,
miejsce zamontowania
zaworu elektromagnetycznego, odpowiednio dobrany i wyregulowany
zawór rozpręży itp.



Możliwość awarii

Nie liczmy jednak, że zalewana
czynnikiem chłodniczym sprężarka
nie ulegnie uszkodzeniu. Pomimo że
jest możliwe (dopuszczalne) dostanie
się pomiędzy spirale czynnika
chłodniczego w postaci cieczy to należy pamiętać, że gaz wpierw dopływa
króćcem ssącym do zewnętrznego
płaszcza (obudowy sprężarki hermetycznej),
na której dnie znajduje
się olej. Wiadomo, że rozrzedzony
czynnikiem chłodniczym olej nie
jest dobrym środkiem smarującym.
W takich warunkach, prędzej czy
później dojdzie do zatarcia sprężarki.
Dlatego tak ważne są przeglądy serwisowe,
minimum dwa razy do roku.
Każdy nowy układ jest uruchamiany
przy panujących w danym dniu warunkach
atmosferycznych i zapotrzebowaniu
chłodniczym. W czasie roku
każdy z tych czynników może się
zmienić (szczególnie w okresach
przejściowych). Dlatego bardzo ważna jest powtórna regulacja całego
układu i sprawdzenie prawidłowej
pracy wszystkich elementów instalacji
chłodniczej.
Innymi podawanymi zaletami
sprężarek spiralnych w stosunku do
tłokowych są:
● brak zaworów ssących i tłocznych,
● brak objętości szkodliwej. wydajność
objętościowa sprężarki spiralnej
jest bardzo bliska 1,
● małe wymiary i waga - sprężarka
scroll zajmuje tylko 1/3 powierzchni
zajmowanej przez sprężarkę półhermetyczną
tej samej mocy - waży 4 razy
mniej, daje to oszczędności na transporcie
i przestrzeni w maszynowni,
● tylko część gazu przepływa przez
silnik, aby go ochłodzić, a dzięki czemu
wewnętrzny spadek ciśnienia
jest mniejszy,
● gazy ssania nie są przegrzane przed
wejściem do komór sprężania, ich gęstość pozostaje tak duża jak tylko to
możliwe,
● przy tej samej wydajności objętościowej
wydajność chłodnicza sprężarek typu scroll jest większa od wydajności
sprężarek tłokowych,
● w przypadku sprężarki spiralnej pobór
mocy jest prawie niezależny od
temperatury odparowania.
O ile pierwsze pięć zalet jest bezspornych,
to pozostałe dwie można
poddać dyskusji.
To, co w wyższych temperaturach
odparowania jest zaletą sprężarek typu
scroll, w niskich temperaturach
odparowania może być wadą lub co
najmniej brakiem zalet w stosunku
do sprężarek tłokowych.
Ale ten problem proponuję omówić w jednym z następnych wydań
„Magazynu Instalatora“.
Przemysław Flagmański

Część druga artykułu: Prawda o sprężarkach typu scroll cz. 2

Źródło: ''

Komentarze

  • co?

    jakie przepisy się zmieniły??? Przeciez nic się nie zmieniło. Sanitarni projektują chłodnictwo, stąd te problemy