Za nami pierwsze tygodnie nowego sezonu grzewczego. Jest to okres, w którym najczęściej dochodzi do groźnego w skutkach pożaru sadzy. O jego przyczynach oraz krokach zapobiegawczych wobec tego niebezpiecznego zjawiska rozmawiamy z Przemysławem Doboszem, Product Managerem z firmy MK Systemy Kominowe.

Jest Pan związany z branżą kominową od wielu lat, dlatego z pewnością nie raz spotkał się z Pan ze zjawiskiem pożaru sadzy. Czy może na Pan wyjaśnić na czym ono polega?

O pożarze sadzy mówimy, gdy dochodzi do zapalenia się nagromadzonych wewnątrz przewodu kominowego pozostałości po pracy urządzenia grzewczego, czyli sadzy. Powstaje ona w wyniku niepełnego spalania się różnych materiałów stałych, jak np. mokrego drewna, śmieci i odpadów komunalnych, których nie można utylizować w ten sposób.


Kiedy dochodzi do pożaru sadzy?

Do pożaru sadzy dochodzi najczęściej w okresie jesienno-zimowym, gdy urządzenia grzewcze pracują wiele godzin bez nadzoru. Bezpośrednią przyczynę tego zjawiska należy upatrywać w zaniedbaniach, których dopuszczają się właściciele lub zarządcy budynków w kwestii regularnego czyszczenia przewodów dymowych i spalinowych. Pośrednio do pożaru sadzy przyczynia się także niewłaściwa eksploatacja urządzeń grzewczych, np. wrzucanie do pieca materiałów o złożonym składzie chemicznym, jak np. śmieci. Nie powinno się ich palić nie tylko ze względów ekologicznych. Wytwarzają one wiele sadzy, która osiada na wewnętrznych ściankach komina i niewyczyszczona stanowi poważne zagrożenie dla mieszkańców domu.
Warto też przestrzec osoby, które chcą pozbyć się sadzy z komina poprzez jej podpalenie. Jest to bardzo niebezpieczne i surowo wzbronione działanie, gdyż nawet niewielka ilość płynów łatwopalnych może spowodować wybuch sadzy, a w konsekwencji poważne straty, a nawet śmierć użytkownika komina.


Jak poznać, że doszło do zapalenia sadzy w naszym domu?

Naprawdę, trudno tego nie zauważyć. Pożarowi sadzy w kominie towarzyszy bardzo głośny szum spowodowany gwałtowną reakcją spalania w przewodzie kominowym. W niektórych przypadkach z komina dobywają się płomienie ognia, strzelają z niego iskry ognia oraz gęsty, ciemny dym. Wysoka temperatura podczas pożaru sadzy doprowadza często do rozszczelnienia komina, co w konsekwencji może spowodować zapalenie się poddasza i pomieszczeń przylegających do przewodów spalinowo-dymowych. Przy uszkodzeniu komina może dojść nawet do rozprzestrzenienia się ognia na cały budynek. Pęknięty komin stwarza także niebezpieczeństwo zaczadzenia się mieszkańców budynku.

Konsekwencje pożaru sadzy mogą być bardzo poważne. Chodzi tu o czyjeś życie, bezpieczeństwo i często gromadzony przez całe życie majątek, dlatego nie warto lekceważyć obowiązku przeglądu i czyszczenia przewodów kominowych. Regulowany on jest w naszym kraju prawnie. Obowiązuje w tym przypadku ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane dotyczące terminów obowiązkowych przeglądów oraz bardziej szczegółowe Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. (Dziennik Ustaw 2010 nr 109 poz. 719) dotyczące czyszczenia. Cytując: Rozdział 7 - Instalacje i urządzenia techniczne
§ 34. 1. W obiektach lub ich częściach, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego, usuwa się zanieczyszczenia z przewodów dymowych i spalinowych w okresach ich użytkowania:
1) od palenisk zakładów zbiorowego żywienia i usług gastronomicznych - co najmniej raz w miesiącu, jeżeli przepisy miejscowe nie stanowią inaczej;
2) od palenisk opalanych paliwem stałym niewymienionych w pkt 1 - co najmniej raz na 3 miesiące;
3) od palenisk opalanych paliwem płynnym i gazowym niewymienionych w pkt 1 - co najmniej raz na 6 miesięcy.
2. W obiektach lub ich częściach, o których mowa w ust. 1, usuwa się zanieczyszczenia z przewodów wentylacyjnych co najmniej raz w roku, jeżeli większa częstotliwość nie wynika z warunków użytkowych.
3. Czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, wykonują osoby posiadające kwalifikacje kominiarskie.
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się przy usuwaniu zanieczyszczeń z przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz obiektów budowlanych budownictwa zagrodowego i letniskowego. (….)


Co zrobić, gdy sadza się już zapali? 

Należy niezwłocznie wezwać Straż Pożarną dzwoniąc pod numer 998 lub 112, informując szczegółowo dystrybutora o aktualnej sytuacji. Powinniśmy także wygasić ogień w piecu lub kominku oraz zamknąć dopływ powietrza do tych urządzeń. Chciałbym także podkreślić, że absolutnie nie wolno wlewać do palącego się komina wody, gdyż grozi to jego rozerwaniem!


Czy komin po takim pożarze nadaje się jeszcze do użycia?

Wszystko zależy od rodzaju komina i skali zniszczeń dokonanych przez ogień. Każdorazowo, po pożarze sadzy należy dokonać szczegółowej inspekcji komina. Odpowiednio wykwalifikowany mistrz kominiarski będzie najbardziej odpowiednią osobą. On musi zdecydować, czy konkretny komin nadaje się do dalszej eksploatacji, czy też wymagane są jakieś działania naprawcze.