Zasadniczą funkcją klap przeciwpożarowych jest odcięcie naturalnej drogi rozprzestrzeniania się pożaru jaką stanowią kanały instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych. Klapy przeciwpożarowe mają za zadanie powstrzymanie rozprzestrzeniania się ognia, dymu oraz temperatury.



Praktyka wykazała, że przy niekorzystnym rozkładzie ciśnień w budynku ,o ile ogień i temperatura zostaną na żądany czas powstrzymane przez zamkniętą klapę, o tyle dym migruje po całym obiekcie. Zjawisko to stanowi, szczególnie w początkowej fazie pożaru największe zagrożenie dla ludzi, gdyż dezorganizuje ewakuację oraz skuteczną akcję ratunkową ograniczając widoczność i utrudniając oddychanie. Sytuacja ta dotyczy przede wszystkim stref nie objętych jeszcze pożarem.
W celu zapobieżenia temu negatywnemu zjawisku nowa norma EN-1366-2:1999 wprowadza dodatkowy warunek klasyfikacji klap- dymoszczelność. Obecnie klapy przeciwpożarowe są klasyfikowane w trzech kategoriach:
E - temperaturowej,
I - izolacyjności,
S - dymoszczelności.
Dokładnie też jest sprecyzowana budowa stanowiska do badania klap przeciwpożarowych. Główną różnicą w stosunku do poprzednich wymagań jest wprowadzenie badania szczelności dymowej. Po „zimnej” stronie klapy wytwarzane jest stałe podciśnienie wynoszące 300 Pa. W wypadku gdy klapa nie jest idealnie szczelna, bądź utraci np. pod wpływem temperatury szczelność dym natychmiast wydostanie się z obszaru objętego ogniem.
Powyższe nowe, zaostrzone wymagania norm spełniają klapy przeciwpożarowe serii BK188-PL, które po badaniach przeprowadzonych w Zakładzie Badań Ogniowych ITB zostały następująco sklasyfikowane:
a) w przypadku zamontowania w przegrodzie o grubości mniejszej niż 240 mm
(nie mniejszej niż 100 mm)
EIS 90 - klasa ta oznacza, że klapa wraz z obustronnie przymocowanym przewodem
wentylacyjnym ma szczelność, izolacyjność i dymoszczelność ogniową nie
mniejszą niż 90 minut,
ES 120 - klasa ta oznacza, że klapa wraz z obustronnie przymocowanym przewodem
wentylacyjnym ma szczelność, izolacyjność i dymoszczelność ogniową nie
mniejszą niż 120 minut,
b) w przypadku zamontowania w przegrodzie o grubości nie mniejszej niż 240 mm
EIS 120 - klasa ta oznacza, że klapa wraz z obustronnie przymocowanym przewodem
wentylacyjnym ma szczelność, izolacyjność i dymoszczelność ogniową nie
mniejszą niż 120 minut.


W praktyce oznacza to większą pewność działania i zdecydowanie podnosi poziom bezpieczeństwa ludzi.
Sprawdzona, sztywna konstrukcja klapy BK188-PL oraz wysokiej jakości materiały użyte do jej produkcji, gwarantują zachowanie żądanych własności zarówno w trakcie pożaru jak i podczas wieloletniej eksploatacji. Zastosowanie blachy stalowej po obu stronach przegrody odcinającej chroni ją przed wypaczeniem np. od wilgoci zawartej w transportowanym powietrzu. Przechodząca przez całą szerokość klapy oś przegrody zapewnia odpowiednią sztywność konstrukcji oraz dodatkowo zabezpiecza przed ewentualnym pęknięciem przegrody odcinającej od naprężeń związanych z wysoką temperaturą. O szczelność, oprócz stabilnej i pewnej konstrukcji dodatkowo dbają specjalne pęczniejące w wysokich temperaturach uszczelki.
Dla potrzeb serwisu każda klapa jest standardowo wyposażona w trzy otwory rewizyjne- od góry, od dołu oraz z boku. Tak więc niezależnie od rodzaju zabudowy użytkownik ma zawsze zagwarantowany łatwy dostęp do mechanizmu klapy dla potrzeb obowiązkowej, okresowej kontroli oraz odpada konieczność wykonania kosztownych otworów rewizyjnych w kanałach w pobliżu klapy.
Ważną cechą tych klap jest brak konstrukcyjnych ograniczeń dla prędkości przepływu powietrza.
Ewentualnym kryterium może być poziom hałasu zależny od prędkości przepływu oraz strat ciśnienia na klapie.
Poniżej przedstawiamy podstawowe dane techniczne tego nowego na rynku produktu.
1. Zastosowanie
Przeciwpożarowe klapy odcinające typu BK-188-PL mają zastosowanie przy przejściach przewodów wentylacyjnych przez przegrody oddzielenia przeciwpożarowego. Montaż klap odcinających ma na celu uniemożliwienie rozprzestrzeniania się ognia przewodami wentylacyjnymi. Funkcją tych klap jest zachowanie co najmniej połowy odporności ogniowej przegrody budowlanej, przez którą są przeprowadzone przewody wentylacyjne i klimatyzacyjne.
2. Budowa (rys. nr 2)
Przeciwpożarowe klapy typu BK-188-PL składają się z obudowy o przekroju prostokątnym, ruchomej przegrody odcinającej oraz układu napędowego uruchamianego przez wyzwalacz termiczny.
Klapy typu BK-188-PL produkowane są w następujących wielkościach:

* - Istnieje dowolna kombinacja powyższych wymiarów
Obudowa klap złożona jest z trzech segmentów, z których każdy wyposażony jest w przyłącze kołnierzowe. Całkowita długość obudowy wynosi 375 lub 500 mm. W segmencie środkowym jest wbudowana oś przegrody odcinającej wykonana ze stalowej, ocynkowanej rurki przechodzącej przez całą szerokość klapy, w celu zwiększenia stabilności oraz uniemożliwienia pęknięć przegrody odcinającej.
Przegroda odcinająca klap typu BK-188-PL złożona jest z następujących warstw:
• dwóch warstw blachy stalowej, ocynkowanej,
• dwóch warstw wełny mineralnej,
• płyty gipsowo-kartonowej.
Krawędzie przegrody są zabezpieczone listwami kryjącymi, wykonanymi w formie ceownika. W celu dodatkowego uszczelnienia wokół krawędzi przegrody, pod listwą kryjącą, umieszczona jest uszczelka pęczniejąca typu Promaseal PL.
Do wewnętrznej powierzchni obudowy klap, w środkowym jej elemencie, przymocowane są kształtowniki oporowe, ograniczające ruch obracanej przegrody.

Układ napędowy klap odcinających typu BK-188-PL stanowi sprężyna powrotna wykonana ze stalowego drutu ocynkowanego. Otwarcie klap odbywa się ręcznie za pomocą dźwigni. W czasie otwierania klapy następuje naciągnięcie sprężyny powrotnej. W położeniu krańcowym przegroda jest utrzymywana dzięki urządzeniu zatrzaskowemu, które może być zwalniane ręcznie lub automatycznie- za pomocą topikowego wyzwalacza o temperaturze zadziałania 72 oC. Opcjonalnie układ napędowy może być z elektromagnesem lub siłownikiem elektrycznym, wyposażonym w wskaźniki krańcowe informujące o aktualnym stanie położenia przegrody odcinającej. W tym przypadku przerwa w dopływie prądu lub zadziałanie termowyłącznika powoduje automatyczne zamknięcie klapy.
Pojawienie się tej konstrukcji wzbogaca ofertę na rynku o produkt dający jeszcze więcej pewności w tak ważnym segmencie - zabezpieczeń przeciwpożarowych. W samej tylko Warszawie wybucha rocznie ponad 8,5 tys. pożarów. Stosowanie nowoczesnych, najwyższej jakości produktów spełniających ostre normy ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia możliwie najwyższego poziomu bezpieczeństwa.
Więcej informacji uzyskają Państwo w firmie BSH Klima Polska Sp. z o.o.
mgr inż. Krzysztof Dejer
doradca techniczny BSH Klima Polska Sp. z o.o.