WENTYLACJA rozumiana jako wymiana powietrza zużytego na świeże jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania każdego pomieszczenia. Zapobiega nadmiernemu zawilgoceniu ścian, usuwa przykre zapachy i przede wszystkim dostarcza tlen niezbędny do oddychania oraz wszelkich procesów spalania gazów. Fakt, że wentylując pomieszczenia musimy dostarczyć powietrze zewnętrze a usunąć zużyte z wewnątrz sprawia, że wraz z usuwanym powietrzem tracimy ciepło wytworzone przez istniejący system grzewczy. Ciepło to musimy z kolei dostarczyć aby ogrzać doprowadzone świeże powietrze. To z kolei powoduje wzrost kosztów związanych z ogrzewaniem.

Co zatem zrobić aby zmniejszyć koszty związane z ogrzewaniem? Jest to pytanie wymagające odpowiedzi już w trakcie realizacji budowy obiektu. Przede wszystkim dobrze zaizolować dom i zamontować szczelne okna. Po drugie odpowiednio dobrać system grzewczy. W przypadku dobrej izolacji (tzn. małych potrzeb cieplnych) najkorzystniejszym z ekonomicznego punktu widzenia staje się wybór systemu niecentralnego, łatwo sterowalnego ogrzewania elektrycznego.
Istnieje jeszcze jedna metoda na znaczne obniżenie kosztów ogrzewania. Jest nią zastosowanie urządzenia do wentylacji z odzyskiem ciepła. Ale zanim opiszemy korzyści wynikające z odzysku ciepła niezbędne jest wyjaśnienie znaczenia WENTYLACJI.
W pogoni za jak najlepszym uszczelnieniem domu często zapominamy o potrzebie wentylacji. Jest to konsekwencją minionej epoki budowania domów kiedy to nieszczelne okna i drzwi były źródłem naturalnej wentylacji grawitacyjnej.
Wyobraźmy sobie zatem co się dzieje kiedy ze względów czysto ekonomicznych montujemy szczelne okna. W naturalny sposób zamykamy jeden kanał wentylacji skutkiem czego NIE MAMY WENTYLACJI W OGÓLE.
Wentylacja musi mieć dwa końce: wlot i wylot. Tylko wtedy może nastąpić wymiana powietrza zużytego na świeże.

Naturalną konsekwencją w tym przypadku jest zastosowanie wentylacji mechanicznej, która przy pomocy systemu kanałów wyprowadzających i doprowadzających umożliwi nam wymianę powietrza bez konieczności okresowego wietrzenia poprzez otwieranie okien.
Ale skoro wyciągamy zużyte, ogrzane powietrze z wnętrza domu to dlaczego nie ogrzać nim świeżego, zimnego powietrza pobieranego z zewnątrz? Odpowiedź na to pytanie okazała się motorem dla skonstruowania urządzenia do wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła zwanego także rekuperatorem.
CO TO JEST WENTYLACJA Z ODZYSKIEM CIEPŁA?
Jest to system wentylacji mechanicznej (wyciągowo – nadmuchowej) składający się z:
- jednostki wentylacyjnej z krzyżowym wymiennikiem ciepła
- systemu kanałów wyprowadzających i doprowadzających
- grzałek podgrzewania wstępnego i dogrzewania
- układu odprowadzenia skropliny
- układu sterowania i kontroli.

„Sercem” tego systemu jest krzyżowy wymiennik ciepła (rekuperator). Składa się on z szeregu aluminiowych płytek położonych blisko siebie. W kasecie wymiennika ciepła zimne powietrze zewnętrzne i ciepłe powietrze odprowadzane przechodzą obok siebie “krzyżując się”, lecz nie wchodząc w bezpośredni kontakt. Dzięki temu około 60% ciepła powietrza odprowadzanego przechodzi do powietrza doprowadzanego. Dodatkowo sterowany termostatem element grzejny dba o to, by powietrze doprowadzane miało pożądaną temperaturę. Powietrze to jest tłoczone przez kanały do pokojów i sypialni. Z kolei zużyte powietrze z kuchni, łazienek i WC jest zasysane i odprowadzane systemem kanałów poprzez wymiennik krzyżowy (gdzie następuje oddawanie ciepła) na zewnątrz budynku przez wylot dachowy lub ścienny.
Jeżeli przyjmiemy, że ciepło tracone przez wentylację w szczelnym domu wynosi ok. 40% to oznacza, że przy zastosowaniu rekuperatora możemy odzyskać 60% z 40% czyli 24% ciepła traconego łącznie. A to oznacza, że nasze rachunki za media grzewcze będą o blisko ¼ niższe!!!
System ten jest najszerzej rozpowszechniony w krajach Skandynawii, które jednocześnie przodują w produkcji tych urządzeń stosując najnowocześniejsze osiągnięcia naukowe w dziedzinie wentylacji i odzysku ciepła. Wiodącym producentem tego typu urządzeń jest norweska firma FLEXIT® której produkty mają ugruntowaną pozycje w wielu europejskich krajach (Niemcy, Francja). Firma FLEXIT® produkuje kompletne systemy wentylacji obejmujące szeroki wachlarz jednostek wentylacyjnych (wydajność od 150 m³/h do 3000 m³/h), systemy kanałów oraz szeroką gamę automatyki w zakresie sterowania i kontroli temperatury i przepływu powietrza. Do szczególnych zalet rekuperatorów FLEXIT® należy opatentowany przez tą firmę układ kontroli przeciwzamarzaniowej Thermo/humidistat®. Najistotniejszą częścią tego systemu jest czujnik temperaturowo – wilgotnościowy znajdujący się w kasecie wymiennika. Mierzy on jednocześnie dwie cechy powietrza: wilgotność i temperaturę (stan powietrza) i w zależności od stanu włącza/wyłącza grzałkę podgrzewania wstępnego. Zapobiega to niebezpieczeństwu zamarznięcia skropliny w kasecie wymiennika ciepła.

Jedną z najistotniejszych zalet stosowania rekuperatorów FLEXIT® jest jakość dostarczanego powietrza uzyskiwana dzięki zastosowaniu odpowiednich filtrów. Rekuperatory FLEXIT® posiadają w standardzie bardzo wysokiej jakości filtry (EU 3 po stronie wyciągu, EU 3 jako filtr wstępny dla filtra EU 7 - wykonującego właściwe filtrowanie - po stronie nadmuchu) Filtr EU 7 zatrzymuje ok. 97 % cząsteczek większych od 0,5 mm (1mm = 1/1000 mm) czyli pyłków kwiatowych, cząsteczek popiołu powstałego przy spalaniu itp. Dla osób ze skłonnościami do alergii lub do szczególnych zastosowań (jak np. gabinety lekarskie) produkowane są filtry o jeszcze wyższej klasie – EU 8, EU 9.
Funkcja filtrowania sprawia, że do pomieszczeń nie trafiają substancje mogące mieć niekorzystny wpływ na nasze zdrowie, urodę lub mogące wywoływać różnego rodzaju alergie. Jakość powietrza ma również wpływ na nasze samopoczucie i zdolność koncentracji co jest szczególnie ważne przy uczeniu się, wytężonej pracy umysłowej czy wykonywaniu precyzyjnych prac wymagających skupienia.
Podsumowując: znaczenie wentylacji w naszym życiu przy obecnym systemie budowy domów jest bardzo istotne. Ze względów ekonomicznych oczywistym staje się fakt, że powinniśmy w miarę możliwości stosować wentylację z odzyskiem ciepła, która zapewnia nam również wysoką jakość dostarczanego powietrza. Do tego powinniśmy mieć również możliwość łatwego sterownia i kontroli bez konieczności obsługi urządzenia w miejscu jego instalacji. Jeżeli przyjrzymy się dokładnie rekuperatorom FLEXIT® zauważymy, że rozwiązują one wszystkie wymienione problemy.
Artur Watras
ELEKTRA