Czy zalecenia odnośnie montażu przeciwpożarowych klap odcinających dopuszczają instalowanie ich poza przegrodami budowlanymi? Jeśli tak, który ze sposobów jest zalecany jako lepszy i jak go wykonać?


W niemal każdym budynku istnieje system kanałów wentylacyjnych. Kanały te przechodząc
przez różne strefy pożarowe, mogą być źródłem rozprzestrzeniania się dymów oraz ognia
w czasie zagrożenia pożarowego. Zapobiegać
temu zjawisku mają przeciwpożarowe klapy
odcinające montowane na kanałach wentylacyjnych.
Aby jednak urządzenia te mogły należycie spełnić swoje zadanie, muszą zostać
odpowiednio zainstalowane. Generalnie o sposobie
montażu i dopuszczonych wariantach
tego montażu mówią aprobaty techniczne
urządzeń. Jeśli aprobata techniczna urządzenia
zezwala na montaż w ścianach lub poza nimi,
to wtedy instalator już decyduje o sposobie
montażu, biorąc pod uwagę wymogi projektu,
dostępność miejsca i warunki zabudowy, dostęp
w celach przeprowadzenia późniejszego
serwisu itd.
Montaż w przegrodzie

Generalnie prostszym oraz pewniejszym rozwiązaniem jest montaż klapy odcinającej bezpośrednio
w przegrodzie budowlanej. Wykonując taki montaż, należy odpowiednio przygotować
otwór montażowy, zostawiając miejsce
na zaprawę betonową. Wielkość otworu
podają najczęściej w instrukcjach montażu
producenci klap. Następnie należy umieścić
klapę w otworze w taki sposób, aby przegroda
urządzenia znajdowała się w osi ściany lub
w przypadku grubych ścian zachowana była
granica wmurowania (bardzo często są to linie
bądź strzałki umieszczane na obudowie klapy).
Po umieszczeniu urządzenia w ścianie należy
go wypoziomować oraz wstępnie unieruchomić
na czas obmurowania. Przed przystąpieniem
do murowania należy sprawdzić poprawność
działania przegrody klapy (przegroda nie
może blokować się o obudowę lub inne elementy
klapy). Dla klap o większych wymiarach
niezbędne jest wstawienie elementów rozporowych
w światło klapy w celu uniknięcia
deformacji obudowy i zablokowania się przegrody
podczas tzw. „wiązania się” zaprawy betonowej.
Po czynnościach wstępnych klapę
obmurowujemy na całym obwodzie zaprawą
betonową ze szczególnym zwróceniem uwagi,
aby zaprawa nie dostała się na elementy napędowe
klapy, przegrodę oraz uszczelki. Po całkowitym „związaniu się” zaprawy i sprawdzeniu
działania przegrody klapy można podłączyć kanał wentylacyjny, zwracając uwagę, aby wykonać
odpowiednie jego podparcia (podwiesia)
w miejscach łączenia się z klapą.

Montaż klapy ppoż. w ścianie oddzielenia pożarowego
Montaż poza przegrodą

Jeśli decydujemy się na montaż klapy poza
przegrodą, postępujmy podobnie jak podano
powyżej. Niestety w tym wypadku mamy do
czynienia z kanałem przechodzącym przez
przegrodę budowlaną oraz samą klapą odcinającą. Są zatem dwa elementy, które w odpowiedni
sposób musimy zabezpieczyć i przygotować,
tak aby miały odpowiednią odporność
ogniową. Dla kanału należy wykonać odpowiedni
otwór, umieścić w nim kanał, wypoziomować,
obmurować, zrobić podparcia w postaci
podwiesi. Bardzo ważną kwestią jest
wstawianie w kanał, w osi ściany, stałych stalowych
elementów rozporowych (kratownica)
w celu uniknięcia deformacji kanału podczas
przenoszenia wysokiej temperatury i w konsekwencji
utraty odporności ogniowej w miejscu
obmurowania pomiędzy kanałem a ścianą. Do
tak przygotowanego kanału należy zamontować
klapę oraz wykonać podparcia (podwiesia)
na samej klapie (liczba podwiesi, system
mocowania określają producenci klap w zależności od masy urządzenia i jego gabarytów).
Najważniejszą kwestią w opisanym sposobie
zabudowy jest uzyskanie odporności ogniowej
odcinka kanału pomiędzy ścianą a przegrodą
klapy (montaż na kanale blaszanym) oraz odcinka
obudowy klapy do jej przegrody (montaż na kanale samonośnym).
Sama izolacja (obudowa kanału oraz części
obudowy klapy) musi odbywać się z zastosowaniem
odpowiednich materiałów oraz rozwiązań
technicznych podawanych przez producenta
danej klapy i potwierdzonych zapisami w aprobacie
technicznej urządzenia.

Montaż klapy ppoż. poza ścianą oddzielenia pożarowego

Podsumowując...

Montaż w ścianie i poza ścianą jest poprawny
i dozwolony pod warunkiem, że urządzenie
ma odpowiednie zapisy dotyczące miejsca jego
instalacji w aprobacie technicznej. Z punktu
widzenia samego montażu oraz porównując koszty, korzystniejszy jest wariant z klapą
umieszczoną bezpośrednio w przegrodzie
budowlanej. Oczywiście istnieją miejsca gdzie
montaż bezpośrednio w ścianie nie jest możliwy i tam zamontowanie klapy w oddaleniu
od przegrody będzie miało swoje zastosowanie,
ale jak wspomniałem powyżej, takie rozwiązanie musi zawierać aprobata techniczna
danego urządzenia.
Autor: Tomasz Kamiński
Kierownik działu systemów wentylacji pożarowej Mercom
Źródło: Polski Instalator