Tom drugi poradnika obejmuje zagadnienia związane przede wszystkim z eksploatacją amoniakalnych urządzeń chłodniczych.


Tytuł: Amoniakalne urządzenia chłodnicze. Tom II
Autor: Konrad KALINOWSKI
Wydawca: I.P.P.U. MASTA Sp. z o.o.
Rok wydania: 2005
Cena: 120 zł
Zamówienie
(...) Tom drugi poradnika obejmuje zagadnienia związane przede wszystkim z eksploatacją amoniakalnych urządzeń chłodniczych. Z uwagi na kontynuację tomu pierwszego, zawarty w nim materiał przedstawiono w sześciu rozdziałach, będących kolejnymi w zestawieniu ogólnego spisu treści poradnika. Rozdział siódmy poświęcony jest rurociągom instalacji amoniakalnych, ich funkcjom i konstrukcji oraz podstawom doboru prowadzonego w oparciu o obliczone spadki ciśnienia. W kolejnym rozdziale omówione zostały systemy pomocnicze obiegu amoniaku oraz stosowane w nich aparaty, takie jak obieg oleju i odolejacze, obieg cieczy i zjawiska zachodzące w zbiornikach z ciekłym amoniakiem, oddzielacze cieczy, aparatura pomocnicza, zawory i inne elementy wyposażenia instalacji amoniakalnej. Bezpieczeństwo amoniakalnych urządzeń chłodniczych stanowi treść rozdziału dziewiątego. Zwrócono w nim uwagę na szereg ważnych problemów, a między innymi na wycieki amoniaku stanowiące zagrożenie pożarem, wybuchem i zatruciem, ochronę pomieszczeń w których istnieje zagrożenie wycieku tego czynnika, czy obciążenia mechaniczne zagrażające bezpieczeństwu. Rozdział dziesiąty poświęcony jest zagadnieniom związanym z wykonaniem urządzenia chłodniczego, i zawiera montaż agregatów sprężarkowych, montaż aparatów, zabezpieczenie instalacji przed korozją, izolowanie zimnochronne aparatów i rurociągów, a także napełnienie amoniakiem i rozruch urządzenia. Użytkowanie amoniakalnych urządzeń chłodniczych stanowi treść kolejnego rozdziału tomu drugiego poradnika. Znajdziemy w nim ogólne zasady użytkowania urządzenia chłodniczego, diagnozowanie jego pracy, charakterystyczne czynności obsługowe i naprawcze, wymianę części, naprawy, przeglądy, konserwację i remonty, badanie urządzeń chłodniczych, ochronę osobistą i postępowanie w razie wycieku amoniaku oraz zasady likwidowania amoniakalnych instalacji chłodniczych. Tom drugi zamyka rozdział dwunasty, w którym omówione zostały wybrane przykłady zastosowania amoniaku, między innymi w handlu detalicznym, klimatyzacji, browarnictwie, zamrażalniach owocowo-warzywnych, przetwórstwie mleka, przetwórstwie mięsa i ryb, w chłodniach, na morskich statkach transportowych, a także w obiektach sportowych i rekreacyjnych. Podobnie, jak uczyniono to w tomie pierwszym, i w tej części do każdego z rozdziałów autor dołączył zestawienie wykorzystanej w jego przygotowaniu literatury krajowej i zagranicznej, a także wielu źródłowych materiałów firmowych. Mamy nadzieję, że ta kolejna, 18 już pozycja specjalistycznej biblioteki, tworzonej przez czasopismo "Technika Chłodnicza i Klimatyzacyjna", znajdzie swoje ważne miejsce w zawodowej bibliotece specjalistów branży chłodniczej i jej pokrewnych, stanowiąc cenne źródło wiedzy w zakresie przeżywających swój renesans, amoniakalnych urządzeń chłodniczych. Tak obszerne, całościowe opracowanie problematyki amoniakalnych urządzeń chłodniczych jest pozycją unikalną nie tylko w dorobku krajowego piśmiennictwa specjalistycznego, ale i szerzej, na europejskim rynku wydawnictw technicznych. (...) Zenon BONCA Gdańsk, listopad 2005 (fragment przedmowy) Spis treści: - PRZEDMOWA 9
- 7 RUROCIĄGI 11
- 7.1 Wstęp 11 7.1.1 Przeznaczenie rurociągów 11 7.1.2 Podział rurociągów 13
- 7.2 Funkcje i ogólna konstrukcja rurociągów 14 7.2.1 Rurociągi strony tłocznej 14 7.2.1.1 Przewód tłoczny sprężarka - odolejacz 14 7.2.1.2 Przewód powrotu oleju z odolejacza do sprężarki 14 7.2.1.3 Przewód tłoczny od odolejacza do skraplacza 15 7.2.1.4 Przewody wypływu skroplin ze skraplacza 19 7.2.1.5 Przewody ciekłego czynnika chłodniczego (przewody zasilające) 27 7.2.1.6 Przewody do odszraniania chłodnic powietrza 30 7.2.2 Rurociągi strony ssawnej 32 7.2.2.1 Przewód od zaworu rozprężnego do parownika 32 7.2.2.2 Przewody ssawne pary suchej 32 7.2.2.3 Specyfika przewodów w obiegach pompowych 38
- 7.3 Spadek ciśnienia jako podstawa doboru średnic przewodów 42 7.3.1 Obliczenie spadku ciśnienia w przewodach z przepływem jednofazowym 42 7.3.1.1 Współczynnik oporów liniowych f 45 7.3.1.2 Współczynniki oporów miejscowych 54 7.3.1.3 Obliczenie spadku ciśnienia wybranego rurociągu 60 7.3.2 Obliczenie spadku ciśnienia w przewodach ssawnych obiegów pompowych (przepływ dwufazowy) 69 7.3.3 Wpływ spadku ciśnienia w rurociągach na wydajność sprężarek chłodniczych i ich sprawność energetyczną 77
- 7.4 Uproszczony dobór średnicy rurociągów 82
- Literatura do rozdziału 7 93
- 8 APARATY SYSTEMÓW POMOCNICZYCH OBIEGU AMONIAKU ORAZ ARMATURA 94
- 8.1 Obieg oleju i odolejacze 94 8.1.1 Zamknięty obieg oleju w urządzeniu chłodniczym 94 8.1.1.1 Obiegi chłodnicze z olejami nie rozpuszczalnymi 95 8.1.1.2 Obiegi chłodnicze z olejami rozpuszczalnymi 99 8.1.1.3 Modele obiegu oleju w amoniakalnych urządzeniach chłodniczych 103 8.1.2 Odolejacze 104 8.1.2.1 Zasada działania 104 8.1.2.2 Specyfika odolejaczy do sprężarek śrubowych 107 8.1.2.4 Temperatura oleju w odolejaczu podczas postoju sprężarek 108
- 8.2 Obieg cieczy i zjawiska fizyczne zachodzące w zbiornikach z ciekłym amoniakiem 109 8.2.1 Równowaga termodynamiczna czynnika chłodniczego w zbiornikach cieczy 109 8.2.2 Wypływ ciekłego czynnika chłodniczego ze zbiorników 112 8.2.3 Bilans cieczy w urządzeniu chłodniczym i wielkość zbiornika 116
- 8.3 Oddzielacze cieczy 125 8.3.1 Praca mokra i zapobieganie "zalewaniu" sprężarek 125 8.3.2 Rodzaje oddzielaczy cieczy 126 8.3.2.1 Oddzielacze cieczy do osuszania par zasysanych przez sprężarki 126 8.3.2.2 Oddzielacze przeznaczone do osuszania par oraz do grawitacyjnego i pompowego zasilania parownika ciekłym amoniakiem 127
- 8.4 Aparaty pomocnicze poprawiające sprawność obiegu chłodniczego 127 8.4.1 Aparaty do dochładzania wodą 127 8.4.2 Chłodnice międzystopniowe i ekonomizery 129
- 8.5 Zawory 131 8.5.1 Przeznaczenie i konstrukcja 131 8.5.2 Rodzaje zaworów 134
- 8.6 Filtry i osadniki. Zatrzymywanie zanieczyszczeń 140
- 8.7 Wpływ obecności wody na pracę amoniakalnego obiegu chłodniczego 143 8.7.1 Woda w amoniakalnym obiegu chłodniczym 143 8.7.2 Aparaty do osuszania amoniaku 147
- 8.8 Stosowanie i osadzenie przyrządów pomiarowych na aparatach i rurociągach 149 8.8.1 Przyrządy do wskazywania oraz pomiaru poziomu cieczy 150 8.7.1 Przyrządy do pomiaru temperatury 153 8.7.2 Przyrządy do pomiaru ciśnienia 154
- Literatura do rozdziału 8 159
- 9 BEZPIECZEŃSTWO AMONIAKALNYCH URZĄDZEŃ CHŁODNICZYCH 161
- 9.1 Informacje ogólne 161 9.1.1 Przepisy, nadzór 161 9.1.2 Źródła zagrożenia i wymogi bezpieczeństwa 161 9.1.2.1 Właściwości amoniaku istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa 165
- 9.2 Ciśnienie i temperatura jako źródła zagrożenia 168 9.2.1 Wpływ ciśnienia i temperatury na bezpieczeństwo 168 9.2.1.1 Podstawowe pojęcia umowne dotyczące ciśnienia 169 9.2.1.2 Źródła ciśnienia 171 9.2.1.3 Urządzenia ciśnieniowe 172 9.2.2 Wpływ ciśnienia i temperatury na wytrzymałość powłok ciśnieniowych 174 9.2.2.1 Wpływ temperatury na własności wytrzymałościowe stali 174 9.2.2.2 Ciśnienie obliczeniowe i temperatura obliczeniowa 176 9.2.2.3 Naprężenia dopuszczalne i zasada obliczania grubości ścianek 179 9.2.3 Zabezpieczenia przed niedopuszczalnym wzrostem ciśnienia 181 9.2.3.1 Przyrządy zabezpieczające 181 9.2.3.2 Dobór zaworów bezpieczeństwa do zbiorników ciśnieniowych 182 9.2.3.3 Zabezpieczenie sprężarek przed nadmiernym wzrostem ciśnienia 188 9.2.3.4 Płytki bezpieczeństwa 191 9.2.3.5 Zabezpieczenia rurociągów i aparatów przed skutkami rozszerzalności zamkniętej w nich cieczy 192 9.2.3.6 Niektóre szczegółowe zasady stosowania i użytkowania zaworów bezpieczeństwa 195 9.2.3.7 Instalacja zrzutowa z zaworów bezpieczeństwa 196
- 9.3 Wycieki amoniaku jako czynnik zagrożenia pożarem, wybuchem i zatruciem 198 9.3.1 Wycieki amoniaku i bezpieczeństwo 198 9.3.2 Wycieki eksploatacyjne amoniaku 198 9.3.3 Wycieki awaryjne amoniaku 200 9.3.4 Kałuże oraz "chmury" zawierające amoniak 203 9.3.5 Zagrożenie wywołane przez pary amoniaku na wolnej przestrzeni i w pomieszczeniach zamkniętych 207 9.3.6 Palność i wybuchowość amoniaku 207 9.3.6.1 Ogólne informacje o palności i wybuchowości 207 9.3.5.2 Palenie się amoniaku parowego 209 9.3.5.3 Palenie się amoniaku ciekłego 211 9.3.5.4 Wybuchowość amoniaku 212 9.3.6 Toksyczność amoniaku, negatywne oddziaływanie na zdrowie i zatrucia 214
- 9.4 Ochrona pomieszczeń w których istnieje zagrożenie wycieku amoniaku 216 9.4.1 Klasyfikacja czynników chłodniczych ze względu na zagrożenia 216 9.4.2 Stężenie amoniaku w pomieszczeniu wentylowanym 218 9.4.3 Instalacje wykrywania amoniaku w powietrzu 222 9.4.4 Masa amoniaku i bezpieczeństwo pomieszczeń 224 9.4.5 Kategorie pomieszczeń i warunki stosowania amoniaku 224 9.4.6 Maszynownie amoniakalne 227
- 9.5 Obciążenia mechaniczne zagrażające bezpieczeństwu 233 9.5.1 Elastyczność rurociągu 233 9.5.2 Rozszerzalność cieplna rurociągu 235 9.5.3 Zjawiska dynamiczne w rurociągach 238 9.5.3.1 Uderzenia hydrauliczne 238 9.5.3.2 Zjawiska dynamiczne podczas odszraniania parowników gorącą parą 241 9.5.3.3 Drgania rurociągów 242
- 9.6 Przykłady wypadków z amoniakiem 244
- Literatura do rozdziału 9 246
- 10 WYKONANIE URZĄDZENIA CHŁODNICZEGO 249
- 10.1 Elementy składowe 249 10.1.1 Produkcja sprężarek, aparatów i armatury oraz prefabrykacja 249 10.1.2 Wykonanie urządzenia chłodniczego 250
- 10.2 Montaż agregatów sprężarkowych 251
- 10.3 Montaż aparatów 253
- 10.4 Montaż rurociągów 254 10.4.1 Rodzaje rur 254 10.4.1.1 Rury ze stali węglowej 254 10.4.1.2 Rury z innych metali 260 10.4.1.3 Kształtki rurowe 260 10.4.2 Połączenia w rurociągach 261 10.4.2.1 Połączenia nierozłączne (spawane) 261 10.4.2.2 Połączenia rozłączne (kołnierze i złącza śrubowe) 262 10.4.2.3 Łączniki elastyczne 264 10.4.3 Zamocowanie rurociągów 266 10.4.3.1 Zamocowania 266 10.4.3.2 Uchwyty rurowe 267 10.4.4 Przejścia rur przez przegrody budowlane 269 10.4.5 Ogólne zasady wykonania rurociągów 270 10.4.6 Próby ciśnieniowe oraz sprawdzanie szczelności i suchości 272 10.4.6.1 Zasady ogólne 272 10.4.6.2 Próby ciśnieniowe w zakładzie wytwórczym 275 10.4.6.3 Próba ciśnieniowa po montażu na miejscu użytkowania urządzenia 277 10.4.7 Osuszenie instalacji oraz podciśnieniowa próba szczelności 283 10.4.7.1 Wytworzenie podciśnienia 283 10.4.7.2 Próba podciśnieniowa szczelności 285 10.4.7.3 Doprowadzenie wnętrza instalacji do stanu umożliwiającego wprowadzenie amoniaku 285
- 10.5 Zabezpieczenie instalacji chłodniczej przed korozją 292 10.5.1 Korozja materiałów konstrukcyjnych 292 10.5.2 Zabezpieczenie przed korozją wewnętrznych powierzchni instalacji 293 10.5.3 Zabezpieczenie przed korozją zewnętrznych powierzchni instalacji 294
- 10.6 Izolowanie zimnochronne rurociągów i aparatów 295 10.6.1 Materiały i wykonanie izolacji 295 10.6.2 Wyznaczenie grubości izolacji rur 299
- 10.7 Prace wykończeniowe 302
- 10.8 Napełnienie amoniakiem i rozruch urządzenia chłodniczego 302 10.8.1 Przechowywanie i przewożenie amoniaku 302 10.8.2 Napełnienie urządzenia chłodniczego amoniakiem 303 10.10.2 Podstawowe czynności po rozruchu 305
- Literatura do rozdziału 10 309
- 11 UŻYTKOWANIE AMONIAKALNYCH URZĄDZEŃ CHŁODNICZYCH 311
- 11.1 Ogólne zasady użytkowania urządzenia chłodniczego 311
- 11.2 Praca urządzenia chłodniczego 314 11.2.1 Podstawowe objawy prawidłowej pracy urządzenia chłodniczego 314 11.2.2 Rola temperatur i ciśnień w określaniu prawidłowej pracy urządzenia chłodniczego 318 11.2.3 Diagnozowanie pracy urządzenia chłodniczego oraz usuwanie usterek 323
- 11.3 Charakterystyczne czynności obsługowe i naprawcze 328 11.3.1 Zapewnienie czystości urządzenia chłodniczego w okresie jego eksploatacji 328 11.3.1.1 Czystość zewnętrzna 328 11.3.1.2 Czystość wewnętrzna 329 11.3.1.3 Warunki zachowania czystości wewnętrznej urządzenia 330 11.3.2 Zapewnienie szczelności urządzenia chłodniczego 331 11.3.3 Ogólne zasady ruchu urządzenia chłodniczego 334 11.3.3.1 Wyłączenie urządzenia chłodniczego na krótki czas 334 11.3.3.2 Wyłączenie urządzenia chłodniczego na długi czas 334 11.3.3.3 Uruchamianie urządzenia chłodniczego po jego postoju 336 11.3.4 Czynności pomocnicze 337 11.3.4.1 Korekta napełnienia urządzenia chłodniczego amoniakiem 337 11.3.4.2 Wymiana oleju w sprężarkach oraz jego spust z odstojników 337 11.3.4.3 Odpowietrzanie “ręczne" 339
- 11.4 Wymiana części, naprawy, przeglądy, konserwacja i remonty 342 11.4.1 Czynności wymagające otwarcia urządzenia chłodniczego 342 11.4.2 Zasady przeprowadzania prac wymagających otwarcia urządzenia 342 11.4.3 Przeglądy oraz konserwacja urządzenia chłodniczego 344 11.4.3.1 Zakres przeglądów 344 11.4.3.2 Główne czynności związane z przeglądami i konserwacją okresową 345 11.4.3.2 Przeglądy okresowe, naprawy i remonty sprężarek 347
- 11.5 Zasady ekonomicznie efektywnej eksploatacji urządzeń chłodniczych 348 11.5.1 Zasady ogólne 348 11.5.2 Energetycznie efektywne użytkowanie urządzenia chłodniczego 352 11.5.2.1 Energia pobierana przez sprężarki 354 11.5.2.2 Wpływ automatyzacji sprężarek na efektywność energetyczną ich działania 255 11.5.2.3 Energia pobierana przez wentylatory 361 11.5.2.4 Energia pobierana przez pompy 361 11.5.2.5 Ograniczanie energii pobieranej przy odszranianiu 362
- 11.6 Badanie urządzeń chłodniczych 363 11.6.1 Zasady ogólne 363 11.6.2 Zasady ustalenia charakterystyki sprężarek 364
- 11.7 Ochrona osobista i postępowanie w przypadku wycieku amoniaku 367 11.7.1 Środki ochrony osobistej i awaryjnej 367 11.7.2 Zasady postępowania na wypadek awaryjnego wypływu amoniaku 369
- 11.8 Likwidowanie amoniakalnych urządzeń chłodniczych 371 11.8.1 Wyłączenie urządzenia chłodniczego celem jego likwidacji 371 11.8.3 Usunięcie amoniaku z urządzenia chłodniczego 372 11.8.4 Niszczenie amoniaku 373 11.8.4.1 Rozpuszczanie amoniaku w wodzie 373 11.8.4.2 Absorpcja amoniaku przez inne substancje 375 11.8.4.3 Spalanie amoniaku 375
- Literatura do rozdziału 11 377
- 12 ZASTOSOWANIE AMONIAKU NA TLE INNYCH CZYNNIKÓW CHŁODNICZYCH 379
- 12. 1 Małe indywidualne urządzenia chłodnicze 382 12.1.1 Urządzenia hermetyczne 382 12.1.2 Małe urządzenia niehermetyczne 383
- 12.2 Urządzenia chłodnicze w supermarketach 384
- 12.3 Urządzenia chłodnicze w klimatyzacji 386 12.3.1 Klimatyzacja komfortowa i przemysłowa 386 12.3.2 Chłodzenie powietrza i wody do celów klimatyzacyjnych 388 12.3.3 Urządzenia chłodnicze do chłodzenia powietrza w kopalniach 392
- 12.4 Urządzenia chłodnicze w browarnictwie 394 12.4.1 Schładzanie brzeczki 394 12.4.2 Schładzanie piwa 395 12.4.3 Wykonanie urządzeń chłodniczych 396
- 12.5 Urządzenie chłodnicze w zamrażalniach owocowo-warzywnych 398
- 12.6 Urządzenie chłodnicze w przetwórstwie mleczarskim 401 12.6.1 Chłodzenie mleka 401 12.6.2 Chłodzenie, zamrażanie i składowanie produktów mleczarskich 402 12.6.3 Produkcja margaryny 404 12.6.4 Produkcja lodów spożywczych 405
- 12.7 Chłodnictwo w przetwórstwie mięsa 408 12.7.1 Schładzanie i zamrażanie mięsa 409 12.7.1.1 Schładzanie wieprzowiny i wołowiny 409 12.7.1.2 Zamrażanie owiewowe mięsa wieprzowego i wołowego 412 12.7.1.3 Schładzanie i zamrażanie drobiu 413 12.7.1.4 Urządzenia chłodnicze do schładzania i zamrażania mięsa 415
- 12.8 Urządzenia chłodnicze w przetwórstwie rybnym 418 12.8.1 Przetwórstwo rybne na statkach i na lądzie 418 12.8.2 Chłodzenie ryb, produkcja lodu i zamrażanie ryb na lądzie 419 12.8.3 Rozwój urządzeń chłodniczych na dalekomorskich statkach rybackich 422 12.8.4 Współczesne trendy w rozwiązywaniu urządzeń chłodniczych na statkach - zamrażalniach 424
- 12.9 Urządzenia chłodnicze w chłodniach składowych 427
- 12.10 Amoniakalne urządzenia chłodnicze na morskich statkach transportowych 431 12.10.1 Zadania i cechy urządzenia chłodniczego na chłodniowcach 431 12.10.2 Wymagania dotyczące bezpiecznego stosowania amoniakalnych urządzeń chłodniczych na statkach morskich 434
- 12.11 Urządzenia chłodnicze w sporcie i rekreacji 436 12.11.1 Płyta lodowiska 436 12.11.2 Obieg chłodniczy 438
- 12.12 Rozwój amoniakalnych urządzeń chłodniczych 440 12.12.1 Zastosowanie obiegów z chłodzeniem bezpośrednim 441 12.12.2 Stosowanie i optymalizacja obiegów z chłodzeniem pośrednim 442
- Literatura do rozdziału 12 446