Wybór centrali wentylacyjnej, odpowiednio dostosowanej do indywidualnych potrzeb użytkownika, to kluczowy kwestia przy planowaniu montażu profesjonalnej instalacji wentylacyjnej. Jeśli chcemy, aby urządzenie nie tylko dostarczało świeże powietrze, ale również je ogrzewało, powinniśmy zdecydować się na montaż centrali rekuperacyjnej, wyposażonej w specjalne wymienniki ciepła. Wraz z jej wydajnością rosną jednak koszty eksploatacji. Dlatego też wyboru rekuperatora o odpowiednich parametrach powinniśmy dokonać w zależności o naszych indywidualnych oczekiwań.

ABC domowej instalacji wentylacyjnej: rekuperacja
Czym jest rekuperator?

Rekuperator to układ odzysku ciepła, znajdujący się w centrali wentylacyjnej. Proces ten polega na wykorzystaniu ciepła, które do podgrzania powietrza nawiewanego pozyskuje się za pomocą wymiennika z powietrza wyciąganego z pomieszczenia. Jest to jedno z najbardziej korzystnych rozwiązań w wentylacji mechanicznej, które pozwala również zmniejszyć koszty ogrzewania.

Efektywność centrali rekuperacyjnej

O wydajności centrali z funkcją rekuperacji decyduje rodzaj wbudowanego w nią wymiennika ciepła.
Najczęściej stosowanym – ze względu na niskie koszty nabycia – jest wymiennik krzyżowy. Zewnętrzne i wewnętrzne strumienie powietrza przepływają w nim w przeciwnych kierunkach miedzy płytami, wykonanymi z materiałów o dużym współczynniku przenikania ciepła. Różnica temperatur strumieni powietrza sprzyja jednak powstaniu wilgoci, która skrapla się na ściankach wymiennika. Aby ją usunąć, wymagany jest montaż przewodów odprowadzających wilgoć. Instalacja centrali wentylacyjnej z wymiennikiem krzyżowym nie sprawia problemów i nie wymaga doprowadzenia energii elektrycznej, jednak jej sprawność szacowana jest tylko na około 60%.

Znacznie efektywniej proces rekuperacji zachodzi dzięki centralom z wymiennikiem przeciwprądowym, Równoległe lub spiralne ułożenie płyt zapobiega zjawisku skraplania wilgoci i zapewnia do 85% wtórnego obiegu ciepła. Wadą tego wymiennika są jednak jego duże gabaryty, z co za tym idzie większe koszty eksploatacji i utrudnione czyszczenie urządzenia.

Najwięcej ciepła odzyskanego uzyskamy z centrali z wymiennikiem obrotowy. Konstrukcja ta pozwala nie tylko na 90% wtórnego obiegu ciepła, ale również wilgoci. Wewnątrz obudowy centrali wentylacyjnej umieszony jest napędzany przez energię elektryczną wirnik obrotowy z masą akumulującą ciepło. Częściowe mieszanie się strumieni powietrza prowadzi niestety do zmieszania się zapachów, a wysokie zużycie energii elektrycznej sprawia, że wymiennik obrotowy generuje również wysokie koszty eksploatacji.

Funkcjonalność rekuperatora

Centrala rekuperacyjna może zarówno chłodzić, jak i podgrzewać powietrze w pomieszczeniu. Urządzenie musi być jednak wyposażone zarówno w nagrzewnicę, jak i odpowiedniego typu chłodnicę (freonową lub wodną) z automatyką przystosowaną do różnych możliwości montażu, np. w kanale wentylacyjnym.

Możemy wybierać pomiędzy dwoma rodzajami nagrzewnic: elektryczną i wodną. Jeśli zależy nam na bezproblemowym montażu centrali, lepiej zdecydować się na urządzenie z nagrzewnicą elektryczną. Generuje jednak ono wysokie koszty eksploatacji. Z kolei nagrzewnica wodna, chociaż tańsza w użyciu, wymaga podłączenia przewodów doprowadzających ciepłą wodę o odpowiednich parametrach. Wiąże się to również z dodatkowymi kosztami, związanymi z zainstalowaniem pompy obiegowej, zaworów regulacyjnych i automatyki.

Rekuperacja w naszym domu

Rodzaj materiałów budowlanych, stanowiących izolację termiczną budynku, ma znaczący wpływ na proces rekuperacji. Materiały o niskim współczynniku przenikania ciepła przyczyniają się do zmniejszenia strat ciepła poprzez przenikanie przez przegrody budynku (ściany, okna, dach). Im więcej ciepła zostanie w domu tym więcej odzyskamy w centrali rekuperacyjnej.

Ze względu na możliwość zaistnienia zjawiska zwanego ciągiem wstecznym, instalacja wentylacji rekuperacyjnej w żadnym wypadku nie może być połączona z instalacją służącą do odprowadzaniu spalin z kotła gazowego, pieca węglowego czy też kominka. Ciąg wsteczny wynika z podciśnienia panującego wewnątrz w stosunku do ciśnienia zewnętrznego. Jego efektem może być np. cofanie się spalin i innych zanieczyszczeń do pomieszczenia. Aby zapobiec temu zjawisku, w przypadku wentylacji mechanicznej należy ustawić instalację jako lekko nadciśnieniową – ilość powietrza nawiewanego powinna być o ok. 10 proc. wyższa niż wyciąganego.

Efekt pracy rekuperatora uzależniony jest od wielu czynników. Istotne znaczenie ma ilości nawiewanego powietrza, jakości urządzenia, prawidłowo zaplanowany profil prędkości przepływu powietrza, a nawet rodzaj zagospodarowania pomieszczenia czy oświetlenie. Dlatego przed dokonaniem decyzji o wyborze urządzenia, warto skonsultować się z wykwalifikowanym specjalistą. Pozwoli nam to w pełni cieszyć się z efektów, jakie daje proces rekuperacji.

Tomasz Gruszka, Dyrektor ds. MarketinguOpracował: Tomasz Gruszka, Dyrektor ds. Marketingu

Źródło: Centrum Klima S.A.